OpinieParticipatiewet

Voorkom dat familie niet meer voor elkaar kan zorgen door korting op hun uitkering

Nog meer daklozen en armoede, dat zijn de gevolgen van het voorstel om de Participatiewet aan te scherpen. Die frustreert het zorgen voor elkaar. Laat de Eerste Kamer daarom die aanscherping tegenhouden, schrijven Maureen van der Pligt en Hanneke van Bezooijen namens organisaties betrokken bij uitkeringsgerechtigden, armoedebestrijding en daklozen. 

De coronacrisis maakte de afgelopen maanden één ding erg duidelijk: in ons welvarende land zijn er steeds meer mensen die buiten de boot vallen en een beroep moeten doen op instanties als de voedselbank om nog te kunnen overleven. Het kabinet roept op om toch vooral naar elkaar om te kijken. Dat klinkt mooi, maar voor mensen die afhankelijk zijn van een bijstandsuitkering is dit vaak geen optie.

De in 2015 ingevoerde kostendelersnorm betekent dat volwassenen met een uitkering die in één huis wonen, de kosten van het huishouden moeten delen. Hoe meer mensen samenwonen, hoe lager de bijstand. Deze maatregel zorgt nu al voor meer ellende dan dat het aan bezuinigingen oplevert. De uitkering, die al te weinig is om van te leven volgens het Nibud, kan door de kostendelersnorm nog een keer bijna gehalveerd worden.

Meer daklozen door kostendelersnorm

Dat heeft tot toenemende armoede geleid en situaties waarbij ouders zelfs hun meerderjarige kinderen uit huis hebben gezet vanwege financiële nood. Al vaker hebben instanties voor Maatschappelijke Opvang, de Armoede Alliantie, de Ombudsman en vele anderen gewezen op het verband tussen de toegenomen dakloosheid en deze kostendelersnorm.

Volgens het CBS was het aantal dak- en thuislozen in Nederland al voor de coronacrisis in tien jaar tijd verdubbeld tot 39.000 personen. Volgens de organisaties die zich met dakloosheid bezig houden ligt het werkelijke aantal veel hoger. En zal nog veel hoger gaan worden, is de verwachting.

Het voorstel voor wijziging van de kostendelersnorm is er officieel om ervoor te zorgen dat er geen discriminatie plaatsvindt tussen zorgverleners. Nu geldt de korting op bijstandsuitkeringen nog niet voor bloedverwanten in de tweede graad, zoals broers en zussen of grootouders en kleinkinderen die een huishouden delen. Maar als de Eerste Kamer instemt met deze maatregel, gaan zij dus ook onder de regeling vallen waardoor het voor nog meer mensen onmogelijk wordt om voor elkaar te zorgen. 

Wie wordt hier beter van?

Het zal leiden tot nog meer woningzoekenden en potentiële daklozen omdat ze geen beroep meer kunnen doen op familie. Daarnaast wordt de staat op extra kosten gejaagd als een familielid niet meer zorgt voor de naaste, maar een zorginstantie dit moet overnemen. Ofwel: wie wordt hier nu beter van?

Wij vragen dan ook aan de leden van de Eerste Kamer om dinsdag 2 juni tégen deze wijziging te stemmen. En als zij iets willen doen tegen het onderscheid ofwel de huidige discriminatie in de Participatiewet dan is het antwoord eenvoudig: roep het kabinet op ervoor te zorgen dat de kostendelersnorm volledig uit de wet wordt geschrapt. Dát zou een goede invulling van naastenliefde zijn, waar het kabinet om vraagt in deze tijd. Dan zijn de spelregels voor iedereen weer gelijk en lossen we een deel van het daklozenprobleem in één klap op. Onder het mooie motto van deze coronatijd: met elkaar, voor elkaar!

Deze opiniebijdrage wordt onderschreven door:
Maureen van der Pligt, bestuurder FNV Uitkeringsgerechtigden
Hanneke van Bezooijen, Protestantse Diaconie Amsterdam
Anne Martien van der Does, Kinderombudsman Amsterdam
Arre Zuurmond, Ombudsman Metropool Amsterdam
De Straatalliantie (Belangenvereniging Druggebruikers MDHG, De Daklozenvakbond en Bureau straatjurist)

Lees ook:

Advies aan kabinet: geef daklozen een huis. De rest komt later

Het aantal daklozen is in tien jaar tijd verdubbeld. Het recht op een huis moet voorop staan om het tij te doen keren, vindt de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving. 

Dit is de impact van corona op de kwetsbaren van onze samenleving

De crisis raakt ook kwetsbaren zoals psychiatrisch patiënten, verstandelijk beperkten en dak- en thuislozen. Hoe komen zij deze tijd door, en welke zorg is er voor hen beschikbaar?

De Participatiewet heeft kwetsbaren juist gedupeerd en buitengesloten

De Participatiewet hielp kwetsbare groepen alleen maar verder achterop en het kabinet gaat daarmee verder, zegt Kitty Jong, vicevoorzitter van het FNV en voorzitter van een coalitie met kerken, humanisten en uitkeringsgerechtigden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden