CommentaarVerkiezingsstrijd

Voor het eerst in jaren lijkt inhoudelijk een coalitie mogelijk zonder de VVD

null Beeld

Dat niet alleen PvdA en GroenLinks, maar ook CDA-leider Wopke Hoekstra in zijn eerste verkiezingstoespraak direct de aanval inzet op de VVD, is verrassend te noemen. De christendemocraat keert zich tegen het beleid van ‘gebroken beloftes’ waar VVD-premier Mark Rutte al tien jaar voor verantwoordelijk is.

Hoekstra stelt dat de liberale belofte, dat het vanzelf wel goed komt als we allemaal ons eigenbelang najagen, een recept is voor individualisme en egoïsme. En dat dat heeft geleid tot een overheid die haar eigen burgers wantrouwt. 

Met woorden als ‘het roer moet om’, omdat ‘gewone’ mensen dat wensen, probeert Hoekstra zich neer te zetten als een tegenkandidaat voor de VVD-premier. De CDA’er wil ‘repareren’ wat de afgelopen jaren op zijn beloop is gelaten, en ‘goed’ regelen wat echt belangrijk is.

Er zijn een paar zaken die opvallen in de toespraak van Hoekstra. Zo spreekt de christen-democraat negatief over tien jaar VVD-beleid, alsof zijn eigen partij al die jaren in de oppositie heeft gezeten. In werkelijkheid heeft het CDA tenminste zes van die tien jaar met dezelfde VVD meegeregeerd, en is de partij even verantwoordelijk voor het gevoerde beleid van ‘gebroken’ beloftes.

Dramatisch beeld 

Bovendien is de opvatting dat de overheid haar burgers wantrouwt, al veel langer in zwang. In de jaren voordat Rutte premier werd, werden de kabinetten juist geleid door een CDA’er, Jan Peter Balkenende. Onder Balkenende kenmerkte de overheid zich eveneens door het wantrouwen in burgers.

Toch is het hoopvol dat het politieke klimaat lijkt te keren en dat de institutionele vooringenomenheid van de overheid tegenover haar burgers nu breed wordt erkend. Al is dat misschien ingegeven door het dramatische beeld dat naar boven kwam in de toeslagenaffaire. Belangrijk is te constateren dat niet alleen linkse politici betogen dat burgers meer vertrouwen van de overheid verdienen, maar dat dit nu tevens komt van VVD-fractieleider Klaas Dijkhoff en CDA’er Wopke Hoekstra.

Wat in het betoog van Hoekstra daarnaast opvalt, is dat de visie over de rol van de overheid, de samenleving en de burgers aardig overeenkomt met die van de PvdA en GroenLinks. Ook de PvdA- en GroenLinks-lijsttrekkers spreken over herstellen en repareren na tien jaar Rutte. En zij willen allerliefst premier Mark Rutte uit het Torentje. De linkse aanhang lijkt echter structureel te klein om dat te kunnen realiseren. De CDA-lijsttrekker zal nog heel wat overtuigingskracht in deze verkiezingsstrijd moeten gooien, om zijn woorden geloofwaardig te laten overkomen. Wel lijkt na de toespraken afgelopen weekend voor het eerst in jaren inhoudelijk een coalitie mogelijk zonder de VVD.

Het commentaar is de mening van Trouw, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden