null

OpinieBasisinkomen

Voor gelijkere kansen moet eerst het erfrecht op de schop

Kinderen een jaar vroeger naar school sturen, helpt niet om kansengelijkheid te creëren. Het erfrecht opheffen wel, betoogt dominee Albert Ferwerda. Met de opbrengsten kan de staat dan een basisinkomen invoeren.

Albert Ferwerda

Er wordt veel geschreven over kansenongelijkheid. In het onderwijs, het bedrijfsleven, de sport, op de huizenmarkt, ach, overal. Daarom is het opmerkelijk dat het erfrecht ervan uitgaat dat het nu eenmaal zo is dat door ouders veroverd kapitaal naar de kinderen gaat. Kansenongelijkheid hef je niet op door kinderen een jaar eerder naar school te laten gaan, eerst zal dat erfrecht op de schop moeten.

Ik ben geen econoom, maar wel dominee en ik lees graag de Bijbel. Diep in het Oude Testament verscholen ligt het jubeljaar. Om de vijftig jaar moest alles wat er sociaal- economisch fout was gegaan worden rechtgezet om de kloof tussen rijk en arm te beperken. De regeling gaat uit van een boerensamenleving. Wie er in het heden iets mee wil, zal de regels van toen moeten aanpassen aan onze totaal andere economische werkelijkheid. De kern is dat mensen, ook als zij (of hun ouders) in het verleden fouten hebben gemaakt, een nieuwe kans moeten krijgen.

Erfrecht beoogt het tegenovergestelde. Wie bezit hebben verworven, delen dat in de kleinst mogelijke kring, die van het gezin. De kinderen bouwen daarop verder.

Schenken aan de gemeenschap

Als het erven niet ‘eerlijk’ gebeurt, heb je herrie in de tent, zo leer je in je domineespraktijk. Maar wanneer we bij een erfenis bijvoorbeeld tachtig procent aan de gemeenschap, de staat, zouden schenken (ook het recht tot schenken bij leven zou tot 10.000 of 15.000 euro per jaar beperkt moeten blijven), komt er veel geld vrij voor zaken waar iedereen in deelt: kansengelijkheid.

Dat kunnen we dan gebruiken om bijvoorbeeld sociale regelingen als AOW, WW, bijstand, kinderbijslag, studiebeurs en toeslagen voor dit en dat, te vervangen door een basisinkomen dat om en nabij de huidige AOW ligt. Kinderen tot achttien jaar krijgen de helft. Over wie, wanneer en wat valt nog heel wat politiek te kibbelen.

Daarmee heeft niet ieder kind gelijke kansen, maar de startpositie van rijk en arm wordt een beetje gelijker. Een klein stapje. Liberale partijen zullen ervan gruwen, maar partijen met een C in de naam zullen het bijbelse perspectief omarmen en partijen waarbij de samenleving vóór het individu gaat, moeten er ook blij van worden.

Welke Kamerleden, die kansengelijkheid als ideaal in de mond nemen, durven iets van hun bevoorrechte positie op te geven? Ik weet het, onder gelovigen is er van dat jubeljaar nooit iets terechtgekomen.

Maar toch.

Lees ook:

De nieuwe economie volgens Sigrid Kaag

Als de coronacrisis ons een ding leert, is het dat de economie moderner, eerlijker en schoner moet, zegt Sigrid Kaag. Deze week wordt ze waarschijnlijk partijleider van D66.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden