OpinieOnderwijs en corona

Volle klassen? Liever niet, laat scholen vrij om optimaal maatwerk te leveren

De jongeren zijn van het knuffelen en de oudsten, de docenten, maken zich zorgen over de risico's die ze lopen voor de klas. Daarom moeten vo-scholen de vrije hand krijgen om een mix van fysiek en online lesgeven aan te bieden, meent Herman de Raat, afdelingsleider in het voortgezet onderwijs.

Onder normale omstandigheden is de start van het schooljaar ieder jaar een klein feestje. Maar het is coronatijd en of dat feestje op dit moment gevierd moet worden, waag ik te betwijfelen.

In tegenstelling tot het redac­tionele commentaar in Trouw ­(Opinie, 15 augustus) waarin de keuze voor weer volle klassen wordt geprezen, ben ik minder enthousiast. Na 36 jaar onderwijs weet ik weinig over virussen, maar aardig wat over scholen in het voortgezet onderwijs, de gebouwen én hun ­bewoners.

Zo hebben veel oudere gebouwen in het geheel geen ventilatiesysteem en bij nieuwe scholen dwingen karige bouwbudgetten schoolleidingen steeds tot keuzes. Daarbij spreken mooie aula’s en state of the art smartboards meer tot de verbeelding dan een ventilatiesysteem dat optimaal functioneert. Tot nu toe althans.

De jongere bewoners van onze scholen geeft de redactie van Trouw een welgemeend advies: ‘Houd die 1,5 meter afstand tot de docent, kom bij klachten niet naar school en ga in quarantaine als je in een risicogebied bent geweest’. Hiermee wordt geappelleerd aan redelijke afwegingen die helaas door een zich nog ontwikkelende prefrontale kwab niet altijd op te brengen zijn.

Natuurlijk zullen kinderen heel se­rieus vertellen dat ze een besmetting met Covid-19 van ouders of grootouders afschuwelijk zouden vinden. Dat zijn ze echter kwijt wanneer ze vijf meter verder een goede vriend of vriendin ontdekken. Dan moet er geknuffeld worden. We kunnen hun dat niet kwalijk nemen. Gedragswetenschappers hebben duidelijk gemaakt dat dit gedrag onlosmakelijk verbonden is aan deze ontwikkelingsfase.

Niet in goede aarde

Bij de oudere adolescenten in onze scholen zal het advies van de redactie ook niet in goede aarde vallen. Bij klachten niet naar school komen in een examenjaar? Dus wel! In zo’n jaar voorkom je uit alle macht achter te lopen of schoolexamentoetsen te missen. Deze groep zou weleens het grootste aandeel kunnen krijgen in de overbrenging van Covid-19.

Naast de realiteit van de school zijn er juist voor deze groep andere realiteiten die maken dat ze met enorm veel mensen in aanraking komen: een groeiende sociale omgeving, en wat vooral niet mag wijken: werk. Uit onderzoek blijkt dat Nederlandse tieners veel werken. Liefst 64 procent van de 15- en 16-jarigen heeft een bijbaantje. In België is dat 3,25 procent.

De oudste bewoners van de middelbare scholen, de docenten, zijn echt oud. De gegevens over de gemiddelde leeftijd van het onderwijspersoneel laten zien dat die in het voortgezet onderwijs vele malen hoger ligt dan in het basisonderwijs. In de praktijk betekent het dat er veel 60-plussers zijn, die voor hun gevoel nog niet aan een (vervroegd) pen­sioen toe zijn, maar die zich wel ­zorgen maken over de risico’s die de situatie op school met zich meebrengt.

Zonder bemoeienis van ministerie

Ik meen dat er een alternatief is. Geef scholen in het voortgezet onderwijs de maximale vrijheid om zonder bemoeienis van ministerie, inspectie of leerplichtambtenaar die afwegingen te maken die passen bij de school en haar populatie.

Maatwerk, in een combinatie van dagdelen online onderwijs en dagdelen fysiek onderwijs, geeft ­docenten uit de risicogroepen de mogelijkheid om te blijven participeren.

Voor zieke leerlingen en leerlingen van ouders met gezondheidsklachten (Geen dor hout!) geeft het digitale aanbod de continuïteit die nodig is. Ze missen geen lessen wanneer ze niet op school zijn, wat de prikkel om ‘toch maar te gaan’ kleiner maakt.

Het beste van twee werelden, en continuïteit gegarandeerd. Maatwerk kost meer dan confectie. Hebben we dat er nu voor over?

Lees ook:

Deze school is klaar voor de ‘coronaproof’ heropening: ‘Het blijft spannend’

Het Over-Y College in coronabrandhaard Amsterdam-Noord heropende de deuren. Het vernuftige ventilatiesysteem in het gebouw moet zorgen van ouders wegnemen

De scholen moeten koste wat het kost open

Het recht op onderwijs weegt inmiddels zwaarder dan het beperken van gezondheidsrisico’s. Maar wordt de leraar ook beschermd?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden