CommentaarEuropese begroting

Volharden in vrekkigheid is niet goed voor de Europese eenheid

Nu de Europese Unie het verder zonder de Britten moet doen, zou je hopen op nieuwe energie bij de resterende lidstaten. Maar de ongekende eensgezindheid van de lidstaten richting de chaotische Britse leiders, is in de discussie over de EU-begroting verworden tot een wedstrijdje staren, zoals de Britten dat zo mooi zouden hebben verwoord. Wie het eerst met de ogen knippert, heeft verloren.

De discussie gaat om vele miljarden, en toch slechts een fractie van de totale overheidsbudgetten van de lidstaten; de EU-uitgaven bedragen bij elkaar iets meer dan een procent van wat de EU-burgers en bedrijven met elkaar verdienen. Het gaat dus vooral om het principe.

Nederland en andere spaarzame landen, in de Brusselse wandelgangen ‘de vrekken’ genoemd, willen de begroting voor 2021-2027 niet verhogen ten opzichte van de huidige periode (2014-2020). De begroting moet vooral moderner, met minder geld naar steunfondsen voor armere EU-regio’s en met minder geld naar landbouw, vanouds de hoogste kostenposten in de EU-budgetten. Ook moeten lidstaten die zich niet houden aan begrotingsdiscipline of rechtstatelijke afspraken nu echt financieel de gevolgen gaan voelen. Als dat allemaal gebeurt, ontstaat er vanzelf ruimte voor nieuwe prioriteiten, zoals klimaatbeleid, migratiebeleid en ontwikkeling van de digitale economie, zo is de redenering.

Snel beginnen met nieuwe taken 

Daar staan vooral zuidelijke en oostelijke landen en het Europees Parlement tegenover. Zij vinden dat met alle nieuwe ambities die de EU vanuit de lidstaten krijgt opgedrongen, ook vanuit de ‘vrekkige vier’, een ruimer budget onvermijdelijk is. Omdat de begroting unanimiteit vereist, kunnen de blokken de staarwedstrijd in theorie erg lang volhouden.

Alle lidstaten zijn het erover eens dat de EU nieuwe taken wacht, waarmee liefst volgend jaar al moet worden begonnen. Als de onderhandelingen te lang duren, wordt dat onmogelijk, en lopen ook huidige programma’s gevaar. Maar de schade is nog groter voor de Europese eenheid die zo noodzakelijk is voor een effectieve machtspolitiek op het terrein van handel en geopolitiek. De protectionistische VS, het opkomende autoritaire China, autocratische landen als Rusland en Turkije: ze spinnen garen bij het gebrek aan eenheid in de EU. Zelfs voor het toch al complexe vervolgtraject met de Britten kan de patstelling negatieve gevolgen hebben.

Dat zou ook premier Rutte (en met hem de Tweede Kamer) moeten beseffen. De EU en de gezamenlijke markt zijn voor Nederland ongemeen profijtelijk en noodzakelijk. Reden genoeg dus om een keer als eerste met de ogen te knipperen.

Het commentaar is de mening van de krant, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Lees ook:

Zuinig Nederland gaat van Benelux naar Denezwoos

België en Luxemburg hekelen de Nederlandse zuinigheid in het EU-begrotingsconflict. Hun verwijten zijn ongehoord in de hechte club die de Benelux doorgaans is.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden