Opinie

Voer een Europese CO2 heffing in, en wel snel

Kolengestookte energiecentrale Hemweg in Amsterdam. Beeld Hollandse Hoogte / Co de Kruijf

Een Europese CO2-heffing moet inzet worden van de komende Europese Verkiezingen, betoogt Raoul Boucke - kandidaat Europarlementariër voor D66. Daarvoor moet het taboe op Europese belastingen worden doorbroken, maar die stap is hoognodig.

De aanpak van klimaatverandering is de grootste uitdaging die de politiek momenteel moet oppakken. Grote uitdagingen vereisen dat we ook groot denken. Dat we Europees denken, om precies te zijn. We lopen namelijk tegen de grenzen op van wat Nederland alleen kan doen, terwijl we nog lang niet de grenzen hebben opgezocht van wat Europa kan doen.

In Europa hebben we al ervaring in het succesvol terugdringen van broeikasgassen. Een onbekend Europees succes is namelijk het Europese CO2-emissiehandelssysteem, waarbinnen uitstootrechten voor de zware industrie en energiebedrijven worden verhandeld. De hoeveelheid rechten is beperkt en de prijs van CO2 stijgt niet alleen gestaag, maar zelfs exponentieel. In twee jaar van vijf euro per ton uitstoot, naar meer dan twintig euro per ton. De zware industrie moet kortom steeds meer betalen voor de uitstoot van broeikasgassen.

Daarmee is een wens van vele Nederlandse politici al deels werkelijkheid op Europees niveau. De Europese emissiemarktplaats is niet perfect, maar vriend en vijand zijn het eens: als je de uitstoot van broeikasgassen wilt terugdringen, dan werkt niets zo goed als beprijzen. Het brengt ook nog geld in het laatje van de overheid. Toch moet er meer gebeuren. Momenteel hangt er een prijskaartje aan minder dan de helft van alle Europese uitstoot. Dat is niet voldoende. Een moedige nieuwe stap is nodig.

Het aanpakken van klimaatverandering vereist namelijk meer dan het beprijzen van uitstoot voor een beperkte groep bedrijven. De klimaatopgave en de bijhorende economische transitie vragen een inspanning van iedereen. Onze hele economie moet van grijs naar groen. Een fenomenale opgave, waar we gisteren al aan moesten beginnen. De kosten van klimaatverandering stapelen zich namelijk nu al op. Overstromingen, droogte, stormen en voorzorgsmaatregelen voor een grilliger wordende natuur zijn niet gratis. De werkelijke kosten van het uitstoten van broeikasgassen zijn veel hoger dan de prijs die we ervoor betalen. Daar moeten we weer balans in aanbrengen. We moeten de werkelijke prijs voor broeikasgassen gaan betalen, inclusief de schade van klimaatverandering.

Hardnekkige vervuilers

Daarom moeten we Europese groene belastingen invoeren voor bedrijven die zowel binnen als buiten de huidige CO2-marktplaats vallen. Bedrijven in de landbouwsector, afvalverwerking en transport. De sterkste schouders moeten de zwaarste lasten dragen. Schone bedrijven die voorop lopen profiteren, hardnekkige vervuilers betalen. Gewone huishoudens moeten worden ontzien. Sterker nog, laat die laatste groep de vruchten plukken van de CO2-heffing door met de opbrengsten hun lasten in heel Europa te verlagen.

Gelijke monniken, gelijke kappen. Een Europees belastingtarief betekent een harde, eerlijke bodem onder bestaande nationale accijnzen en belastingen. Geen Europees land zou een ander Europees land moeten kunnen beconcurreren ten koste van het klimaat. Zo voorkomen we dat bedrijven naar een buurland trekken waar een gunstiger tarief geldt. Om de cirkel helemaal te sluiten vertalen we de uitstootheffing naar een importtarief voor producten die van buiten Europa komen. De tijd dat de EU wereldwijd standaarden zette ten goede kan weer terugkeren.

Er zit helaas nauwelijks schot in de zaak. Veel politici blijven vasthouden aan het idee dat belasting heffen enkel nationale overheden toekomt. Bang om harder te lopen dan de ander, trappen ze op de rem. Juist die angst zou een drijvende kracht moeten worden om het taboe op Europese belastingen voor een grensoverschrijdend probleem te doorbreken. 

Lees ook:

CO2-heffing is een handreiking van Rutte naar de oppositie

Het kabinet verraste in maart met een CO2-heffing voor bedrijven en lagere energielasten voor burgers. De wijziging van het klimaatakkoord lijkt vooral politiek gemotiveerd.

lees ook:

Een CO2-heffing alleen is niet voldoende

OPINIE Energietransitie Combineer een redelijke CO2-taks met geleidelijk steeds strengere normering, bepleiten Bert Metz (voormalig co-voorzitter IPCC Werkgroep Mitigatie) en Wim Turkenburg (hoogleraar Science, Technology and Society aan de Universiteit Utrecht).

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden