Opinie

Vier redenen waarom de keppel zo belangrijk is voor joden

Beeld ANP

Weer is er discussie over het dragen van de keppel, schrijft opperrabbijn Raphael Evers. Wat maakt die keppel zo belangrijk voor joden?

In Duitsland laait de discussie over het keppel dragen weer op. Felix Klein, de ‘minister van antisemitisme’, raadde het dragen af. Publicist Michel Friedman kraakte deze uitspraak volledig af. Bild publiceerde een blauwe uitknipkeppel. Iedereen moet ermee lopen.

Maar waar gaat het allemaal om? Waarom is de keppel voor ons zo belangrijk? De hoofdbedekking vindt zijn oorsprong in Thora, Talmoed en kabbala. Het heeft verschillende functies:

1. Signaal naar buiten toe: een keppel geeft aan waar ik bij hoor en waar ik voor sta. Ik ben solidair met het joodse volk en Israël.

2. Diversiteit binnen de joodse groep: een keppel is een uiting van mijn persoonlijkheid. Ik maak duidelijk bij welke subgroep ik hoor. Kleding zegt meer over ons dan wij denken. Grote gehaakte witte keppels betekenen iets anders dan kleinere zwart fluwelen keppels in alle soorten en maten. Waar je de keppel op je hoofd plaatst geeft een nadere nuance aan. Een keppel met een ‘ban de bom’-teken erop duidt op sociaal engagement. Een klein gehaakt keppeltje met een mooie spreuk duidt op een combinatie van het aardse en het Hemelse. Het is een religieus-politiek statement: dit ben ik en dit wil ik.

3. Iets hogers: de echte betekenis van hoofdbedekking is respect voor het hogere, het gevoel, dat ‘er iets boven ons is’. De keppel wil onze integriteit bevorderen.

4. Religieuze schaamte: toch is er meer. Een hoofdbedekking vormt een deel van de kleding en volgt dus de algemene kledingsideologie. Sociologische theorieën stellen, dat wij ons kleden om ons te beschermen tegen de natuurelementen of om onszelf te verfraaien. De kledingtheorie uit de Thora luidt dat wij ons naakt schamen: ‘Adam en zijn vrouw waren beiden naakt maar zij schaamden zich niet’ (Genesis 2:25). Na de zondeval schaamden Adam en Eva zich en naaiden zij zich van vijgebladeren schorten (ibid. 3:7).

Een hoofdbedekking is onderdeel van onze kleding. Wij bedekken onze hersenen omdat we ons schamen voor ons verstand. God heeft de mensheid met zeer veel intelligentie begiftigd, maar als wij het resultaat van onze inspanningen aanschouwen, komen wij al gauw tot de conclusie dat wij er niet veel van hebben gebrouwen. De wereld had zo veel mooier kunnen zijn.

Lees ook:

Duitse overheid raadt Joden af om overal keppeltjes te dragen

De Duitse regeringsgezant die zich richt op antisemitisme zegt dat hij Joden in delen van het land niet zou adviseren een keppeltje te dragen. 

Kun je nog met een keppeltje op door Amsterdam?

Volgens Jacques Grishaver, voorzitter van het Nederlands Auschwitz Comité, kun je in Amsterdam ‘bijna helemaal niet meer over straat lopen met een keppeltje op’. Maar zijn uitspraak roept verbazing op bij verschillende Amsterdamse joden die een keppel dragen. Zij herkennen zich niet in Grishavers stelling.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden