Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Verzekeraars: betrek burgers bij keuzes in de zorg, maar informeer ze

Opinie

Rob Baltussen en Leon Bijlmakers

© anp
opinie

Zorgverzekeraars zouden burgers op brede schaal moeten consulteren. Maar informeer die burgers dan eerst goed, bepleiten zorgonderzoekers Rob Baltussen en Leon Bijlmakers van het Radboudumc.

Zorgverzekeraar CZ heeft zijn verzekerden gevraagd naar de wenselijkheid van vergoeding van een reeks therapieën in de aanvullende verzekering. Op basis daarvan is besloten om bijvoorbeeld craniosacraaltherapie (stimuleren van bindweefsel) niet langer te vergoeden.

Lees verder na de advertentie

Het betrekken van verzekerden, oftewel de burger als premiebetaler, bij besluitvorming rondom de zorgverzekering is zinvol. Dit kan het draagvlak voor besluiten vergroten – om de eenvoudige reden dat deze dan beter aansluiten bij de wensen van de burger, maar ook omdat de burger zich gehoord voelt. Dit is van groot belang bij de samenstelling van de basisverzekering, waaraan de burger verplicht financieel bijdraagt en dus ook redelijkerwijs mag verwachten dat deze aan zijn of haar eisen voldoet. Het is ook van belang bij aanvullende verzekeringen waarvoor burgers zich weliswaar vrijwillig verzekeren, maar keuzes beperkt zijn en de premie afhankelijk is van de te vergoeden zorg. Zo bezien is het initiatief van CZ lovenswaardig.

Deze raadpleging gaat voorbij aan de complexiteit van zulk soort keuzes

Echter, het raadplegen van burgers dient wel zorgvuldig te gebeuren en hierin schiet CZ vooralsnog tekort. De verzekeraar baseert zijn keuzes op simpele vragen als: ‘vindt u het zinvol of onzinnig om deze therapie te vergoeden?’ Dit gaat voorbij aan de complexiteit van zulk soort keuzes, waarbij verschillende aspecten van een therapie – zoals werkzaamheid, noodzakelijkheid en kosten – onderling afgewogen moeten worden. CZ-woordvoerder Zwaan verwoordt het zelf treffend: “We wegen behoefte tegen sentiment”. Wij vinden echter dat onderbuikgevoelens niet beslissend zouden mogen zijn bij de complexe en vaak ingrijpende keuzes rondom vergoeding van therapieën.

Afgelopen jaar hebben wij het burgerforum ‘Keuzes in de zorg’ opgericht. Hierin discussieerden 24 burgers uit alle lagen van de samenleving gedurende drie weekenden over pakketkeuzes, op basis van casuïstiek, informatie en bevraging van experts. Uit evaluatie blijkt dat het Burgerforum de opvattingen van deelnemers heeft veranderd, en dit laat haarfijn het belang van verdiepende discussie zien. Zo zijn deelnemers zich bewuster geworden van de complexiteit en de noodzaak van het maken van keuzes in de zorg. Ze zien het nu als onvermijdelijk dat kosten een rol spelen. Een van de deelnemers zei: “Er moeten keuzes worden gemaakt, helaas, anders hou je niks over voor de rest. Eerst was ik altijd van ‘je moet iedereen helpen’ en dat vind ik nog steeds wel, maar soms kan dat gewoon niet, omdat er geen geld voor is.” Ook leidde de onderlinge discussie tot veranderingen in de opvattingen van deelnemers over welke therapieën deel moeten uitmaken van het basispakket.

Draagvlak

Bij dit veranderingsproces was discussie aan de hand van informatie essentieel, omdat het de deelnemers kennis en inzicht oplevert, en bijdraagt aan een beter begrip voor elkaars standpunten. Een andere deelnemer merkte op: “Omdat je er zo uitgebreid bij hebt stilgestaan en al die kanten van het verhaal hebt bekeken en al die argumenten hebt gehoord van al die mensen (…) merkte ik van mijn eigen argumenten: die kan ik zelf ook weer onderuithalen met andere argumenten”.

CZ beoogt met raadpleging van burgers het draagvlak voor zijn besluiten te vergroten. Het huidige initiatief lijkt weliswaar meer symbolische dan inhoudelijke waarde te hebben, maar het is tevens een stap in de goede richting. Verzekeraars zouden burgers op brede schaal moeten consulteren, bijvoorbeeld ook bij hun beleid rond de recente sluiting van twee ziekenhuizen dat tot veel maatschappelijke onrust leidde. Dit dient dan wel zorgvuldig te gebeuren, met een goed geïnformeerde burger en niet op basis van sentimenten.

CZ schrapt alternatieve therapieën zonder draagvlak
Zorgverzekeraar CZ heeft klanten naar het nut van enkele therapieën gevraagd. Bij een te lage score zijn die geschrapt.

De Duitser wil zijn natuurgenezer

Veel Duitsers die uit onvrede over de reguliere zorg uitwijken, stappen over naar een ‘Heilpraktiker’, een natuurarts. (2016)

Deel dit artikel

Deze raadpleging gaat voorbij aan de complexiteit van zulk soort keuzes