OpiniePolitie-optreden

Verwarde mensen beter geholpen met zorg dan met politie

Richt straattriageteams op, bestaande uit een ervaren sociaal psychiatrisch verpleegkundige en een agent met ervaring met verwarde mensen, om te voorkomen dat de politie daar een groot deel van de tijd aan moet besteden, aldus de VVD-Kamerleden Kelly Regterschot en Dilan Yesilgöz.

Wij knokken met mensen die gewoon ziek in hun hoofd zijn. Echt triest dat het zover is gekomen”, aldus een brigadier uit Limburg in een onderzoek onder ruim duizend agenten, dat onder andere door deze krant werd uitgevoerd (Verdieping, 14 oktober).

De politie is zo’n 20 procent van de tijd kwijt aan de inzet en zorg voor mensen met verward gedrag. Dat is veel te veel. Zeker als je bedenkt dat het vaak om meerdere meldingen rond dezelfde persoon gaat. En natuurlijk, onze politie staat altijd klaar om mensen te hulp te schieten. Maar de mensen om wie het hier gaat, hebben vaak vooral zorg nodig. Specialistische zorg, van hulpverleners die daarvoor opgeleid zijn.

Zorg is in ieders belang

Dat is in de eerste plaats in het belang van degene om wie het gaat. Die bevindt zich vaak in een kwetsbare situatie en heeft baat bij de juiste hulp, voordat de situatie onnodig escaleert. Maar het is ook in het belang van de agent en andere betrokkenen. Want zoals de geestelijke gezondheidszorg gewend is met mensen met deze problematiek om te gaan, zo zijn agenten en omstanders dat veelal niet.

Enkele jaren geleden heeft binnen de geestelijke gezondheidszorg een belangrijke omslag plaatsgevonden. De inzet werd zoveel mogelijk cliënten met zorg thuis te laten wonen, in plaats van op te nemen in een instelling. Dit heeft voor veel mensen een kans op een zo zelfstandig mogelijk bestaan betekend. Maar het heeft niet voor iedereen goed uitgepakt.

Niet voor niets heeft Onno Hoes, voorzitter van het zogenaamde Schakelteam, in 2019 aan de bel getrokken. Dit team werd door toenmalig minister Schippers ingezet om een schakel te vormen tussen de landelijke en lokale aanpak van personen met verward gedrag.

Het team formuleerde negen bouwstenen voor het kabinet om door te pakken en de overlast van verwarde personen te voorkomen. Deze adviezen worden te traag opgepakt en de uitvoering blijft achter waardoor het probleem helaas in de praktijk verre van opgelost is.

Nog steeds krijgen personen met verward gedrag die op straat overlast veroorzaken of een gevaar vormen voor zichzelf, te vaak niet of niet tijdig de zorg die ze nodig hebben. Maar dat niet alleen, het zorgt ervoor dat onze politiemensen hier nog steeds veel te veel tijd aan besteden. Tijd die ze hard nodig hebben voor alle andere taken.

Dus moeten we beter luisteren. Gewoon, op straat, naar agenten en hulpverleners. De professionals die bovenop de dagelijkse praktijk zitten. Zij weten heel goed wat zij nodig hebben. Een voorbeeld is veel betere samenwerking tussen de gemeentelijke veiligheidsdriehoek en de GGD. Zorg en veiligheid komen bij mensen met deze problematiek nu eenmaal samen. Dus moeten we zorgen dat de professionals op de hoogte kunnen zijn van elkaars handelen, doordat ze bijvoorbeeld tijdig informatie mogen delen.

We hebben een andere aanpak op straat nodig

Maar het begint natuurlijk op straat. Op het moment dat een melding binnenkomt, bijvoorbeeld bij 112, moet als het om verward gedrag blijkt te gaan, na een eerste reactie van de politie, direct een zogenoemd straattriageteam worden ingeschakeld. Dit team, bestaande uit een ervaren sociaal psychiatrisch verpleegkundige en een agent met ervaring op dit vlak, kan zich ter plekke over de verwarde persoon ontfermen.

Dan zal blijken dat opgeroepen agenten vaak niet meer nodig zijn. Dat er geen behoefte is aan een politieauto, maar aan een ambulance. Als het straattriageteam de inschatting maakt dat er inderdaad geen acuut gevaar is en dus geen harde hand nodig is, dan is duidelijk wat er moet gebeuren. Dan moet de verwarde persoon de juiste zorg krijgen.

Dus kan de zorg het overnemen en kan de politie weer aan de slag met waar ze voor bedoeld is: boeven vangen.

Lees ook:

Agenten voelen zich gedwongen tot geweld tegen mensen in psychische nood

Agenten vinden dat ze onvoldoende leren omgaan met verwarde mensen. Ze voelen zich vaak machteloos. Politiegeweld in zulke situaties heeft al geleid tot ernstig gewonden en sterfgevallen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden