Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Verslaafde behandelen is veiliger en goedkoper

Opinie

Edwin ten Holte en directeur Verslavingsreclassering

Gebruik van heroïne © ANP
Opinie

Rechter Rinus Otte stelt in zijn essay 'Eerherstel voor de cel' (Letter & Geest, 28 december) dat de Nederlandse verslavingsaanpak achterhaald is. In plaats van onze verslaafden te behandelen, moeten we hen meer en langer opsluiten. Onder het motto van kostenbesparingen moet volgens Otte de complete verslavingszorg op de schop. Als daarbij mensen op straat belanden, soit.

Otte zegt onder meer te putten uit zijn ervaringen als strafrechter. Als directeur van de Nederlandse verslavingsreclassering (SVG) herken ik de door hem geschetste werkelijkheid echter totaal niet.

Geen aan/uit-knop
Niemand kiest voor een verslaving. Voor veel mensen lijkt ieder shot misschien een keuzemoment. Maar jarenlang onderzoek heeft inmiddels wel aangetoond dat dit niet zo is. Niet voor niets staat verslaving in het handboek voor psychiaters DSM IV vermeld als een ziekte. Er is simpelweg geen sprake van een aan/uit-knop voor de verslaving die je naar gelieve kunt bedienen. Onze cliënten komen vaak uit problematische situaties en hebben naast hun verslaving vele andere psychische klachten. Zonder persoonlijke hulp en begeleiding maken zij geen schijn van kans om hun verslaving te overwinnen en houdt de criminaliteit aan.

Otte zet celstraf tegenover behandeling. Een oude manier van denken, omdat juist blijkt dat de verbinding het strafrecht effectiever maakt. Strafrecht gaat verder dan vergelding. Het heeft ook tot doel recidive te beperken en nieuwe slachtoffers te voorkomen. De Tweede Kamer bevestigde dat onlangs nog door brede steun te geven aan de wet forensische zorg.

Stok achter de deur voor behandeling
Als verslavingsreclassering ervaren wij dagelijks dat het strafrecht dé manier is om zorgmijders in behandeling, zorg en opvang te krijgen. Celstraf is dan stok achter de deur voor de behandeling. Het haalt verslaafde veelplegers uit hun spiraal van verslaving en criminaliteit.

Goed voorbeeld is de speciale maatregel voor veelplegers, waarbij deze twee jaar van de straat worden gehaald (ISD, Inrichting Stelselmatige Daders). Jaren waarin zij niet simpelweg achter tralies verdwijnen, maar die zij begeleid door verslavingsreclassering actief gebruiken om hun leven te veranderen. Uit in 2010 verschenen onderzoek van Ben Vollaard blijkt het succes van de maatregel; 30 procent minder criminaliteit in de grote steden, een kwart minder veelplegers op straat. Na de behandeling is voor liefst 80 procent van de veelplegers criminaliteit niet langer de belangrijkste inkomstenbron.

Bovendien berekende Vollaard dat de ISD bijzonder kosteneffectief is. Daarmee ontkracht hij Ottes stelling dat de verslavingszorg en -reclassering onnodig duur zijn. Mensen uit financieel oogpunt een behandeling ontzeggen en aan hun lot overlaten ('dan maar zwervers') biedt alleen een negatieve spiraal. Het leidt tot een cyclus vol criminaliteit, overlast op straat en gevolgschade. Precies de overlast die de maatschappij niet langer wil dragen. En precies de overlast die zoveel meer kost dan behandeling. Een jaar reclasseringstoezicht kost gemiddeld 14.000 euro. Een jaar overlast door een veelpleger al gauw anderhalf ton en vele nieuwe slachtoffers.

Gemeentes, burgemeester, gevangeniswezen en politie begrijpen dit steeds beter. Zij weten de verslavingszorg en -reclassering als partner te vinden om overlast op straat te beperken. Samen zoeken we oplossingen voor een brede aanpak. Het domeindenken uit Ottes essay past daar niet bij. Juristen hebben baat bij kennis en kunde van psychologen, psychiaters en verslavingsreclassering om het strafrecht effectiever te maken en de veiligheid op straat te vergroten.

Deel dit artikel