OpinieKlimaatdoelen

Verplicht de grote industrie om serieus werk te maken van energiebesparing

Nederland steekt forse subsidies in biomassa, terwijl het de klimaatdoelen makkelijker haalt als de grote industriële bedrijven serieus werk maken van energiebesparing. Dat levert juist geld op, stellen Ab de Buck en Martine van der Post, specialist duurzaamheid en specialist energiebesparing in de industrie. 

In de discussie over biomassa en het halen van klimaatdoelen is er bitter weinig aandacht voor energiebesparing in de industrie. Zo schrijven twee hoogleraren in een artikel (Opinie, 5 september) alleen over gas als alternatief voor biomassa. Dat is opvallend, want grote bedrijven kunnen nog veel CO2-uitstoot vermijden door energie te besparen.

Recent onderzoek van adviesbureau Royal Haskoning-DHV laat zien dat de grote industrie de uitstoot van CO2 met meer dan 3 miljoen ton kan verminderen door energiebesparing. Dat komt overeen met de uitstoot van 400.000 huishoudens (auto, verwarming, elektriciteit), ­ofwel meer dan alle inwoners van Amsterdam. Voor alle duidelijkheid: het gaat om maatregelen die zich binnen vijf jaar terugverdienen door besparingen op de energierekening. Netto leveren ze dus een besparing op.

Isolatie

Een voorbeeld is isolatie. Vaak is op onderdelen als flenzen of afsluiters geen isolatie aanwezig. De daken van verwarmde tanks worden niet standaard van isolatie voorzien, terwijl dit ruim 40 procent energie kan besparen. Waar wel isolatie is, blijkt die vaak beschadigd, soms ook zonder dat het van buiten te zien is. Allemaal punten waar met een gerichte aanpak veel te winnen is.

Toch komen deze maatregelen in bedrijven vaak niet van de grond. Een reden is dat energiebesparing vaak weinig aandacht krijgt, die is eerder gericht op nieuwe producten of processen. Daarnaast stellen grote concerns vaak strikte rendements-eisen aan inzet van kapitaal: investeringen krijgen alleen goedkeuring als ze zich binnen twee of drie jaar terugverdienen.

Maatregelen om CO2-uitstoot ­terug te dringen kosten vaak veel geld. Zo kost de inzet van houtachtige biomassa 5 miljard euro aan overheidssubsidies, omgerekend bijna 1000 euro per huishouden. Energiebesparing in de industrie ­levert juist geld op. Het draagt ook bij aan minder milieuschade en zorgt voor werkgelegenheid bij het toepassen van schone technologie. Alle reden om deze mogelijkheid niet over het hoofd te zien.

Op dit moment doen we dat wel. We accepteren dat in de industrie nog grootschalig inefficiënte technieken worden toegepast. We investeren vervolgens heel veel belastinggeld in dure, vaak milieuschadende technieken, om een soortgelijke hoeveelheid energie te leveren.

Het energiebesparingsbeleid voor de grote industrie is sinds de jaren negentig gebaseerd op convenanten. Dat gaat met zachte hand. Dit blijkt niet effectief, er wordt te weinig besparing gerealiseerd. Tijd voor een andere aanpak.

Kleinere bedrijven zijn al wettelijk verplicht om energiebesparende maatregelen te nemen die zich binnen vijf jaar terugverdienen. Dit draagt bij aan een groeiend bewustzijn en deze aanpak werpt vruchten af. Maar de grote industrie is in ­Nederlandse wetgeving van deze verplichting uitgezonderd, omdat ze ook onder het Europese emissie­handelssysteem valt. Dat systeem werkt onvoldoende om tot besparingen te komen.

Industrie wordt ontzien 

In het Nederlandse Klimaatakkoord was afgesproken dat er voor de industrie een CO2-taks komt. Maar deze week liet het kabinet weten dat bedrijven vanwege de corona­crisis worden ontzien en tot 2024 niets of nauwelijks hoeven te betalen. Het CO2-beleid zorgt dus ook niet voor de juiste financiële prikkels om nog veel energie te besparen.

We moeten daarom naar een ­rationele aanpak in het Klimaat­akkoord: de meest goedkope, haalbare oplossingen als eerste inzetten, energiebesparing in de industrie voorop. Binnenkort ontvangt de Kamer een wetsvoorstel over bedrijven en energiebesparing. Het is zaak dat ook de grote industrie komt te vallen onder de verplichting voor energiebesparing. Dat levert veel voordelen op: schonere processen, geen schade aan natuur en versterking van de economie. En belastingbetalers worden niet onnodig op kosten gejaagd. 

Lees ook:

De industrie hoeft nog even geen CO2-belasting te betalen

Tegelijk met alle Prinsjesdagstukken, gingen ook de plannen voor een CO2-heffing naar de Tweede Kamer. Voorlopig ontziet het kabinet de industrie.

Von der Leyen pleit voor Europese gezondheidsunie, snellere CO2-reductie en een Europees minimumloon

In haar Staat van de Unie-toespraak roept commissievoorzitter Ursula von der Leyen EU-landen op om in de toekomst beter samen te werken bij gezondheidscrises.

Bio-energie is beter voor het klimaat dan aardgas

Aardgas als energiebron blijven gebruiken brengt meer schade toe aan het klimaat dan reststromen biomassa, stellen Martin Junginger en Gert-Jan Nabuurs.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden