Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Verontwaardiging is onterecht, het is prima dat het OM euthanasie toetst

Opinie

Annemarieke van der Woude

Een reanimeer-mij-niet-penning. © ANP XTRA
Opinie

De grens van euthanasie verschuift, dus is toetsing nodig, vindt Annemarieke van der Woude, predikant bij de Remonstrantse Gemeente Oosterbeek en voormalig geestelijk verzorger in een verpleeghuis. 

Ik begin bij het begin. De euthanasiewet is een artsenwet. De wet is opgenomen in het Wetboek van Strafrecht. Een dokter die zijn patiënt helpt sterven, ook op uitdrukkelijk verzoek, is strafbaar. Punt. 

Lees verder na de advertentie

De Wet toetsing levensbeëindiging op verzoek en hulp bij zelfdoding − kortweg: de euthanasiewet − biedt strafuitsluitingsgrond voor de arts die zes zorgvuldigheidseisen in acht neemt. De twee belangrijkste zijn: uitzichtloos en ondraaglijk lijden en een vrijwillig en weloverwogen verzoek. Houdt een arts zich aan deze criteria, dan mag hij erop rekenen dat het euthanasiedossier het stempel zorgvuldig krijgt van de toetsingscommissie.

De euthanasiewet is dus géén patiëntenwet. De suggestie dat de patiënt iets onthouden wordt waar hij of zij recht op heeft, namelijk hulp bij zelfdoding op een moment dat de patiënt dat wenst, is dan ook onterecht.

Het is niet ondenkbaar dat de vraag wordt opgeworpen of niet ook meervoudig gehandicapte kinderen, bij wie je niet eens kunt vaststellen of ze vrolijk of verdrietig zijn, voor euthanasie in aanmerking komen

Straffere wind

Iets van die verontwaardiging klonk door in het interview met Agnes Wolbert, directeur van de NVVE. Zij uitte haar ongenoegen over het besluit van het Openbaar Ministerie om strafrechtelijk onderzoek in te stellen naar vier euthanasiezaken. Zij heeft de indruk dat er een straffere wind waait door euthanasieland en brengt dat in verband met deelname van de ChristenUnie aan het kabinet.

Zou het OM besloten hebben om onderzoek te doen naar euthanasie bij terminaal zieke mensen, die hooguit nog een paar weken te leven zouden hebben gehad, dan was ik het met Wolbert eens geweest. Maar dat is niet het geval. 

De zaken die nu bij het OM onder het vergrootglas liggen zijn stuk voor stuk complex: een hoogbejaarde vrouw met ernstige kortademigheid die niet wilde ingaan op het voorstel van haar arts voor een andere woning; een oude dame met kanker die, twee dagen voordat de euthanasie zou worden voltrokken, een hersenbloeding kreeg en in coma raakte; een hoogbejaarde vrouw met een zogenaamd voltooid leven, die geen enkele behandeling wenste en een oudere vrouw met de ziekte van Alzheimer die, door wilsonbekwaamheid, haar eerder opgestelde wilsverklaring niet meer kon bevestigen.

Onbehoorlijke vraag

In het buitenland wordt met verbaasde ogen gekeken naar onze euthanasiepraktijk. Bert Keizer heeft dat fraai verwoord in zijn column, naar aanleiding van een voordracht die hij heeft gehouden voor de Deense Raad voor Ethiek (Trouw, 27 april). Daarin wijst Keizer erop dat achter iedere grens die wij in Nederland trekken, zich weer nieuwe kandidaten voor euthanasie melden. Nu euthanasie wordt uitgevoerd bij mensen die de situatie waarin zij zich bevinden niet meer kunnen inschatten en beoordelen, is het niet ondenkbaar dat een keer de vraag opgeworpen zal worden of niet ook meervoudig gehandicapte kinderen, bij wie je niet eens kunt vaststellen of ze vrolijk of verdrietig zijn, voor euthanasie in aanmerking zouden kunnen komen. 

Dat is een onbehoorlijke vraag, dat realiseer ik me, maar waarschijnlijk niet vreemder dan wanneer in 2002, bij de invoering van de wet, iemand zou hebben geopperd dat van mensen in een vergevorderd stadium van dementie het leven zou kunnen worden beëindigd. Terwijl dat anno 2018 wel gebeurt.

Ik zie het besluit van het OM tot nader onderzoek naar vier ingewikkelde euthanasiezaken niet als een opgeheven vingertje, maar als uitnodiging om na te denken over de richting waarin de Nederlandse praktijk van levensbeëindiging op verzoek zich ontwikkelt. Een uitnodiging die ik graag aanneem.

Lees ook: 'Spelregels bepalen de beschavingsgraad'
Met de aankondiging van maar liefst vier onderzoeken stapt het Openbaar Ministerie uit de coulissen als het gaat om handhaving van de euthanasiewetgeving. 'Dit gaat om de waardigheid van het levenseinde', zegt procureur-generaal Rinus Otte.


Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden

Deel dit artikel

Het is niet ondenkbaar dat de vraag wordt opgeworpen of niet ook meervoudig gehandicapte kinderen, bij wie je niet eens kunt vaststellen of ze vrolijk of verdrietig zijn, voor euthanasie in aanmerking komen