OpinieHoger onderwijs

Verlaag de werkdruk op universiteiten met een korter academisch jaar

Bekort het academisch jaar. Dat zorgt voor minder werkdruk en hoeft de kwaliteit niet in de weg te staan, betogen filosoof Jeroen de Ridder en psycholoog Stefan van der Stigchel namens de leden van De Jonge Akademie.

Op 31 augustus was het weer tijd voor de traditionele redes op de Nederlandse universiteiten om het academisch jaar officieel te openen. Officieus was het academisch jaar alweer in volle gang. En we stonden niet zo fris en fruitig aan de start.

De lessen die eind augustus al begonnen, moesten voorbereid worden. Zeker nu die grotendeels online plaatsvinden. En dat terwijl veel docenten tot ver in juli bezig waren met tentamens afnemen en nakijken en met afstudeerscripties begeleiden en beoordelen. Het is duidelijk, het academisch jaar in Nederland is opvallend lang.

Tijdens de redes kwam het onderwerp werkdruk veelvuldig voorbij. Terecht. Uit onderzoek en bevragingen blijkt dat maar liefst 70 procent van het personeel van de Nederlandse universiteiten een ongezond hoge werkdruk ervaart. Hoewel de VSNU, de vereniging van universiteiten, het aanpakken van de werkdruk tot prioriteit heeft gemaakt, is er voorlopig van een kentering geen sprake. Het kabinet heeft nog geen geld vrijgemaakt om meer personeel aan te nemen om al dat onderwijs te verzorgen. Hoewel een financiële injectie noodzakelijk blijft, kunnen we een deel van de oplossing elders zoeken, bepleiten wij namens De Jonge Akademie. Namelijk in de lengte van dat academisch jaar.

In vergelijking met andere West-Europese landen (waaronder Duitsland, België en het Verenigd Koninkrijk) en de Verenigde Staten is het aantal collegeweken en tentamenperiodes hoog. Een andere aanpak, met minder collegeweken, blokken en tentamens, zou zuurstof in het systeem brengen.

Minder versnippering van tijd en inspanningen

Dit betekent meer hersteltijd voor docenten én studenten, minder versnippering van tijd en inspanningen – en dus ook minder administratie en stress. De universiteiten van Oxford en Cambridge, die veel kortere periodes met colleges en tentamens hebben (25 tot 30 weken vergeleken met 35 tot 40 weken in Nederland) laten zien dat een korter academisch jaar samen kan gaan met een hoge kwaliteit van onderwijs en onderzoek.

Een korter academisch jaar biedt ook ­andere kansen. Het zet aan om anders na te denken over het onderwijs. Hoe kunnen we dit actiever maken, waarbij de student zelf meer aan het roer staat? Met bijvoorbeeld ruimte voor het opdoen van onderzoeks­ervaring in de praktijk of het volgen van summer schools. Juist in de coronacrisis, die vraagt om andere vormen van onderwijs, moeten we bedenken hoe we het voor iedereen minder uitputtend en passender kunnen maken. Voor docenten én studenten. Zodat iedereen uitgerust en gemotiveerd uitkijkt naar de opening van het ­academisch jaar.

Lees ook:

Universiteiten moeten met een plan komen om de werkdruk van wetenschappers te verlichten

De werkdruk voor wetenschappelijk personeel stijgt. De minister wil oplossingen zien van universiteiten. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden