null

OpinieSamenleving

Vergeet niet om ook de arbeidsmigranten een coronaprik te geven

Arbeidsmigranten zijn onmisbaar in onze samenleving. Geregistreerd of niet, geef ze een coronavaccin en een plek in de samenleving, betoogt Malgorzata Bos-Karczewska, hoofdredacteur van Polonia.nl, een website voor Polen in Nederland.

Officieel heten ze EU-­arbeidsmigranten of neutraler ‘internationale werknemers’. Veel willen we eigenlijk niet over ze weten, behalve dat ze flexibel en goedkoop moeten zijn voor producent, uitzender en consument. Iedereen behalve de vakbond heeft er vrede mee.

Ze krijgen veel lof als onmisbare krachten. Corona of niet, die ‘Poolse’ handjes houden distributiecentra, kassen en vleesfabrieken draaiende. Supermarkten en onlineplatforms schrijven forse winsten bij. Kamerlid Gijs van Dijk van de PvdA was scherp in zijn oordeel in februari na een bezoek aan een Polenflat in Vlaardingen: “Uitzendbureaus gebruiken arbeidsmigranten als moderne slaven”.

Hoe kwetsbaar ze zijn is tijdens de coronapandemie gebleken. Hun mobiliteit is niet afgenomen vorig jaar. Ze doorkruisen Nederland van de ene locatie naar de andere, gestuurd door de uitzender naar werk. Ze lopen risico op besmetting, op de werkplek, op weg in een bedrijfsbusje of in een Polenhotel. Ze moeten doorwerken om te kunnen leven. Bij lichte klachten kunnen ze zich de luxe van quarantaine niet permitteren. Hun uitzenders geven echt geen betaald verlof.

Corona-uitbraken in vleesfabrieken

Toen mei vorig jaar corona-uitbraken plaatsvonden in vleesfabrieken, kregen ze opeens volop aandacht. Het ging per slot van rekening om onze gezondheid. We werden ook bang. Wat echter weinig aandacht krijgt, is hoe afhankelijk ze van hun werkgevers zijn voor informatie over bijvoorbeeld quarantainemaatregelen. Publieke communicatie met die honderdduizenden is er nauwelijks. Pas in december 2020 lanceerde de overheid een website met basisinformatie in onder andere het Pools. Tijdens de eerste en tweede coronagolf moesten wij, als vrijwilligersorganisatie, zelf het gebrek aan informatie over coronamaatregelen opvangen. Dat de behoefte daaraan extreem groot was, bleek uit een recordaantal bezoekers van een half miljoen in de eerste maand.

Nu is er ophef over arbeidsmigranten die niet in de Basisregistratie Personen van de gemeente zijn opgenomen. De inschrijving is verplicht voor buitenlanders die langer dan vier maanden in Nederland verblijven. Mensen die zich niet hebben ingeschreven, zijn onbereikbaar voor vaccinatie. Het gaat om een kwart miljoen mensen volgens een schatting van Trouw (4 mei). Dat vormt een groot risico voor de samenleving, waarschuwen virologen terecht. Zonder woonadres geen ­uitnodiging voor coronaprik.

Bied ook deze mensen een helpende hand. Een paar tips: voer campagne in het Pools op sociale media en websites als Polonia.nl. Stel een Poolstalige telefoonlijn in voor afspraken voor vaccinatie. Met het burgerservicenummer (bsn) is een afspraak zo geregeld. Dit nummer hebben de meeste arbeidsmigranten. Ook de onzichtbaren (zonder woonadres) zijn opgenomen in de Registratie Niet-ingezetenen (RNI). Want deze inschrijving levert het felbegeerde bsn-nummer op om loon te ontvangen.

Prikposten op werkplekken

Eigenlijk moet je improviseren. Waarom zou je niet, net als bij de verpleeghuizen, posten inrichten om snel werknemers te kunnen prikken op hun werkplek of in het bungalowpark waar zij wonen?

Verder bakkeleien waarom de ­registratie van arbeidsmigranten niet werkt, is onvruchtbaar. Wel moet de regering de aanbevelingen van Geen tweederangsburgers, het rapport van het Aanjaagteam Bescherming Arbeidsmigranten van Emile Roemer, omarmen en voortvarend uitvoeren om een einde te maken aan jarenlange misstanden.

Het rijk moet nu de regie gaan voeren, te beginnen met de certifi­cering van uitzendbureaus. Gemeenten snakken naar ondersteuning en instrumenten om arbeidsmigranten een plek in de samenleving te kunnen geven. Geen tweederangsburgers vereist andere regelgeving en een overheid die doorpakt, bijvoorbeeld door taalverwerving op basis van de Wet inburgering mogelijk te ­maken.

Dat zijn allemaal punten die thuishoren op de formatietafel, als we arbeidsmigranten echt als gelijkwaardige deelnemers aan onze samenleving willen gaan behandelen.

Lees ook:

Vakbonden: Geef arbeidsmigranten in slachthuizen vaste contracten

Alle flexwerkers in slachthuizen moeten een vast contract krijgen. Dat bepleiten vakbonden CNV en FNV in een brief aan demissionair minister Wouter Koolmees (Sociale Zaken en Werkgelegenheid).

Zonder inschrijving kan de arbeidsmigrant naar zijn rechten fluiten

Inschrijving van arbeidsmigranten bij gemeenten gebeurt niet of nauwelijks, ook al is dat wettelijk verplicht. Waarom gebeurt dat niet en wat zijn daarvan de gevolgen?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden