null Beeld

CommentaarGezondheid

Verbied koppen in het jeugdvoetbal

Redactie Trouw

De Portugese topvoetballer Cristiano Ronaldo maakte afgelopen weekeinde een prachtig doelpunt, een snoeiharde kopbal, voor Manchester United. Hij zweefde door de lucht en sloeg de bal als het ware op het juiste moment met het voorhoofd naar de bovenhoek. Het is een van zijn specialiteiten, maar hij kan er niet vaak meer op trainen. De Engelse voetbalbond FA bepaalde vorig jaar dat een speler in een week op het trainingsveld niet meer dan tien keer een bal mag koppen.

Dat was een vervolg op eerdere ingrepen in het Verenigd Koninkrijk, waar spelertjes tot 12 jaar al twee jaar op trainingen niet meer mogen koppen. Spelers tot 16 jaar mogen erop oefenen met minder hard opgepompte ballen. Daaraan ten grondslag lag een studie uit 2019 van de universiteit van Glasgow die uitwees dat bij oud-voetballers de kans om te overlijden aan ziektes als alzheimer, MS, ALS en parkinson 3,5 keer zo groot is als bij mensen van vergelijkbare leeftijd die niet voetballen.

Dementie door klappen tegen het hoofd

Daar kwam in Engeland bij dat diens vrouw bekendmaakte dat de legendarische oud-voetballer Sir Bobby Charlton aan dementie lijdt. Hij is daarmee de vijfde speler van de Engelse ploeg die in 1966 wereldkampioen werd, die door dat lot is getroffen. In Nederland overleed eind vorig jaar Wout Holverda, ooit een vaak koppende aanvaller bij Sparta. Hersenonderzoek van het Amsterdam UMC wees uit dat diens dementie door klappen tegen het hoofd was veroorzaakt.

De Nederlandse neuropsycholoog Erik Matser legt al sinds de jaren negentig een relatie tussen koppen en (de kans op) hersenbeschadiging. De KNVB laat onderzoek doen en de Europese voetbalunie Uefa test jonge voetballers, maar van ingrepen naar Brits voorbeeld is nog geen sprake. Een van de argumenten is dat er nog meer onderzoek nodig is, ook omdat – wat in de Britse studie werd beaamd – een directe, onomstotelijke link tussen koppen en hersenschade toch moeilijk te leggen valt.

‘Verantwoord’ koppen

De KNVB stelt ook dat er in de jeugd niet vaak wordt gekopt, en dat een verbod dus weinig effect heeft. Een andere theorie is dat spelertjes juist de specifieke kopbeweging jong moeten aanleren – wat later moeilijker gaat – om ‘verantwoord’ te kunnen koppen. Maar wat Ronaldo kan, zo zweven los van iedereen, is niet voor niets uitzonderlijk. Minder getalenteerden komen onvermijdelijk in het gedrang, met alle mogelijke gevolgen van dien.

Bescherming met helmen, zoals bij boksen, zou te ver voeren in een sport waarin het meeste toch met de voeten gebeurt. Maar een kopverbod voor trainende jeugdspelers, met hun zich nog vormende brein, zou ook hier een gezonde eerste stap zijn. Vreemd dat het na de Britse invoering, begin 2020, nog zo lang moet duren.

Het commentaar is de mening van Trouw, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden