Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Veel mensen worden zzp'er uit pure noodzaak

Opinie

ROB SEVENHUIJSEN ONDERNEMERSCOACH EN MKB-ADVISEUR

© Thinkstock

Hoogleraar arbeidsrecht Erik Stam vindt het geen ramp dat het nieuwe kabinet zelfstandigen zonder personeel hun belastingvoordeel wil afpakken (Podium, 2 november).

Want de meeste zzp'ers zijn geen 'innoverende entrepreneurs', waartoe het belastingvoordeel moest stimuleren, maar werknemers die op zelfstandige basis hetzelfde werk doen voor hun oude baas en aan het eind van het belastingjaar meer euro's overhouden. Haal deze werknemende ondernemers van het 'fiscaal infuus' af, bepleit Stam.

Stam wekt de indruk dat de spectaculaire toename van het aantal zelfstandigen (inmiddels 1,1 miljoen volgens het CBS) samenhangt met enkele belastingmaatregelen. Andere maatschappelijke ontwikkelingen in de afgelopen jaren waren van minstens even grote invloed op de populariteit van het kleinschalig ondernemen.

Allereerst is de samenleving egocentrischer geworden. Steeds meer mensen jagen in de eerste plaats hun eigen geluk na en redeneren: "Waarom zou ik voor een ander gaan werken als ik ook zelf de winst kan incasseren?" Meer en meer werknemers zijn ontevreden over hun werk vanwege de grootschaligheid, bureaucratie, managementlagen, procedures en protocollen, werkdruk en de oprukkende 'marktwerking' in hun beroep. Een aantal van hen heeft daarom gefrustreerd besloten om hun arbeid in het vervolg zelf te organiseren.

Boven de 45 jaar worden werkzoekenden een stuk minder aantrekkelijk voor werkgevers om in loondienst te nemen, ook al wordt dit niet met zoveel woorden tegen hen gezegd. De ervaring en expertise die deze leeftijdsgroep in huis heeft, is echter wel interessant genoeg om die ad hoc in te huren.

De sociale wetgeving wordt stapsgewijs versoberd. Werkzoekenden vervallen steeds sneller tot een bestaansminimum en moeten straks elke baan accepteren, staat in het nieuwe regeerakkoord. Dat brengt werklozen vaker op het idee hun heil te zoeken in het ondernemerschap als ontsnappingsmogelijkheid aan deze gedwongen baantoewijzing.

Stam verwijst in zijn artikel terecht naar de groeiende flexibilisering van de arbeidsmarkt. Kregen werknemers vroeger na twee maanden proeftijd in principe een vaste aanstelling, tegenwoordig worden ze meestal aangenomen op basis van een tijdelijk, flex- of nulurencontract. Regelmatig worden ze na twee of drie jaar alsnog aan de kant gezet. Daardoor zijn werknemers sceptischer over een loondienstverband.

Tenslotte is bij werkgevers de 'flexibele schil' van personeel steeds populairder. Vaste arbeidscontracten worden door bedrijven bij reorganisaties beëindigd, met het 'genereuze' aanbod om als zzp'er terug te keren; uiteraard zonder de arbeidsvoorwaarden die tot dan toe golden.

De stelling dat een 'fiscaal infuus' min of meer linea recta tot een miljoen zelfstandigen heeft geleid, lijkt mij dus een te eenvoudige gedachte. Veel werknemers kiezen niet voor zelfstandigheid omdat het belastingstelsel ondernemerschap beloont, maar om het hoofd boven water te houden en omdat de arbeidsmarktontwikkelingen daartoe aanzetten.

Uiteraard zijn er tal van maatregelen te bedenken die de gewenste innovatie wél stimuleren. De belastingmaatregelen zijn daarin misschien hun doel enigszins voorbijgeschoten, maar zij droegen wel bij aan de gewenste ondernemingsgeest.

Door de zelfstandigenaftrek af te schaffen, ontmoedigen we het entrepreneurschap weer en neemt het werkloosheidspercentage verder toe. Het kind met het badwater weggooien, noemt men zo'n 'ombuiging'.

Deel dit artikel