Commentaar

Veel is onduidelijk aan de deal met de Nam over de gaswinning

Eric Wiebes Beeld ANP

De frustratie in de oppositiebanken in de Kamer was groot dinsdag. De dag tevoren sloot minister Eric Wiebes van economische zaken een akkoord met Shell en ExxonMobil, de twee aandeelhouders van de Nam, over de financiële afhandeling van de gaswinning in Groningen de komende jaren en de vergoeding van schade aan onroerend goed.

Het akkoord zag er bij een eerste blik mooi uit. De Nam, en dus haar twee aandeelhouders, zien af van claims op de staat nu Wiebes besloten heeft de gaskraan versneld dicht te draaien. Dat betekent een aanzienlijke inkomstenderving voor de Nam en dus dienden daar redelijkerwijs zaken tegenover te staan. De Nam krijgt een groter aandeel in de opbrengst van nog wel te winnen gas en het bedrijf kan in de toekomst niet langer aansprakelijk worden gesteld voor nieuw op te treden schade en schadeclaims.

Het is tekenend dat alleen de oppositie in de Kamer hierover graag met het kabinet wil debatteren. Met de deal is een nog onbekend aantal miljarden gemoeid, nu de overheid minder krijgt uit de opbrengsten en de staat alleen aansprakelijk wordt voor schadeclaims. Miljarden die de belastingbetaler dient op te brengen en die het budgetrecht van de Kamer in de kern raken. Als het parlement daar niet over kan spreken, wie dan nog wel?

Wiebes en zijn collega van financiën Wopke Hoekstra hebben heel wat uit te leggen voor er een echt gefundeerd oordeel kan worden gegeven over het gasakkoord van maandag. Daarmee kan niet gewacht worden tot Prinsjesdag als de Miljoenennota en begroting voor 2019 aan de Kamer worden aangeboden.

Gisteren waren er, om een voorbeeld te noemen, berichten dat het half miljard euro dat Shell en Exxon hebben toegezegd voor het fonds waaruit herstelwerkzaamheden in Groningen moeten worden gefinancierd en de economische ontwikkeling van de provincie moet worden gestimuleerd, geflatteerd is. Dat half miljard gaat immers af van de winst van de Nam en dus wordt de dividenduitkering aan de overheid lager. De belastingbetaler draait, kortom, wellicht ook voor een deel van dat half miljard op.

Het is niet gezegd dat Wiebes hier een slecht akkoord sloot. Het is al helemaal niet gezegd dat Shell en Exxon per definitie geen euro compensatie zouden mogen krijgen, zoals de Socialistische Partij tamelijk gemakzuchtig bepleit. Maar het oordeel is slecht te geven en de Kamer wordt ten onrechte langs de zijlijn geplaatst. De coalitiepartijen zouden hun terughoudendheid in deze moeten laten varen en hun budgetrecht serieus moeten nemen. Dit is geen simpele zaak van oppositie tegenover kabinet. 

De mening van de krant, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Lees ook:

Wie krijgt de rekening van de gasdeal?

Na maanden onderhandelen sloten de staat, Shell en ExxonMobil een akkoord over de voorgenomen stop op gaswinning en de vergoedingen na de bevingen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden