Column

Vanwege wereldoorlog gaan de WK niet door

Jurryt van de VoorenBeeld Patrick Post

Wereldoorlogen breken altijd uit tijdens de WK wielrennen. Zowel in 1914 als in 1939 werden de wedstrijden in paniek gestaakt.

De Eerste Wereldoorlog begon tijdens de WK van 1914 in Kopenhagen. Nederland had Gerard Bosch van Drakestein en Cor Blekemolen gestuurd, als serieuze titelkandidaten in verschillende disciplines. Er was veel spanning bij de rijders en dan niet omdat ze goed wilden presteren. Sinds de moord op aartshertog Franz-Ferdinand, een maand eerder, groeide de oorlogsdreiging met de minuut. 'Hoogstwaarschijnlijk zullen in verband met de mobilisatie de verschillende sportwedstrijden worden uitgesteld,' voorspelde De Haagsche Courant. Duitsland had zich voor de WK wielrennen zelfs al teruggetrokken, maar toch werd er gereden - precies één dag. Blekemolen won goud en Bosch van Drakestein stond gereed om zijn eerste wereldtitel te behalen. En toen werd het oorlog en moesten alle renners per ommegaande naar huis.

Bosch van Drakestein was diep gefrustreerd: "Ik had het gevoel alsof die oorlog alleen was uitgebroken om mij te beletten wereldkampioen te worden." Het ergste moest nog komen.

In de chaos sprong een oude enkelwond open en begon te etteren. Het enige vervoer naar Nederland was een propvolle trein met soldaten in gevechtstenue, die keer op keer tegen zijn wond stootten. Na een reis van meer dan tachtig uur kwam de wielrenner eindelijk bij de dokter. "Hij verwijderde vlug den zwachtel, bekeek het been, wilde precies weten wat er was gebeurd en zei dat ik door het oog van de naald was gekropen. Ik had een propje geronnen bloed of etter in de bloedsomloop wat levensgevaarlijk is", blikte hij terug in de media.

Geen verlof voor een toernooitje

De Tweede Wereldoorlog brak uit tijdens de WK van 1939, die was ingeroosterd van 26 augustus tot en met 3 september in Milaan en Varese. Vooraf hadden zich 243 wielrenners aangemeld vanuit negentien landen, maar vanwege de snel oplopende oorlogsdreiging bleven er veel weg. Deze sporters zaten vanwege de mobilisatie onder de wapenen en kregen geen verlof voor een toernooitje. De Engelse en Franse ploegen trokken zich in het geheel terug, mede omdat gastland Italië bij eventuele gevechtshandelingen opeens vijandelijk gebied zou zijn voor deze rijders.

Als vanzelf gingen de herinneringen terug naar 1914. De vraag of de wedstrijden door moesten gaan klonk daarom steeds luider. Tijdschrift De Revue der Sporten beschreef de spanning treffend in de laatste editie voordat de oorlog echt uitbrak: 'Gaan we naar Milaan, om daar hard te zien rijden op fietsen? We weten het niet. Het is zoo'n gekke tijd. De dagen zijn zoo vreemd en de nachten al zoo onheilspellend. Gaat er iets gebeuren in deze wereld?'

Ondanks de politieke spanning ging het evenement van start. Nederland behaalde het ene succes na het andere op verschillende onderdelen. Jan Derksen won de wereldtitel. Cor Wals en Arie van Vliet bereikten de finale. Dethmer Klink stond in de halve finale en leek op weg naar goud. En toen werd het oorlog en staakte wielrenbond UCI het evenement. De resultaten bleven geldig, maar het toernooi werd nooit uitgereden, waardoor alleen Derksen wereldkampioen was.

De Derde Wereldoorlog is gelukkig niet uitgebroken tijdens de WK wielrennen van 2017, ondanks een aangekondigde apocalyps voor 23 september en de internationale crisis rond Noord-Korea. De wereld kan weer een jaartje verder.

Marijn de Vries is met zwangerschapsverlof. De komende tijd wordt zij vervangen door sporthistoricus Jurryt van de Vooren.

Lees ook: Tom Dumoulin: 'Dit was klaarblijkelijk mijn dag'

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden