null

OpinieAsiel

Vanwege je geaardheid vluchten en in Nederland weer te maken krijgen met geweld, dat moet anders

Beeld Trouw

Vanwege je seksuele gerichtheid of genderidentiteit moeten vluchten en dan in Nederlandse opvangcentra opnieuw te maken krijgen met intimidatie en geweld. Deze situatie is onhoudbaar, stelt Jeroen van Iterson, politicoloog en co-lead binnen de werkgroep inclusiviteit van Volt.

Stel je voor: je woont in een land waar je vanwege je seksuele gerichtheid of genderidentiteit de gevangenis in moet. Waar je gedwongen wordt gesteriliseerd of in conversietherapie moet om ‘te genezen’. De overheid staat het oogluikend toe dat jij systematisch wordt geïntimideerd, mishandeld, verkracht of vermoord. Trauma na trauma stapelt zich op. Je bent nergens veilig. Natuurlijk verlang je dan naar een land waarin jouw kwetsbaarheid wordt gezien en waarbij de overheid alles in het werk stelt om je voor dit soort praktijken te behoeden.

Nederland is zo’n land, zou je denken. Maar de realiteit blijkt te vaak anders uit te pakken. Terwijl deze beschadigde mensen op zoek zijn naar rust, zijn de Nederlandse opvangcentra een broedplaats voor geweldsincidenten. Zo blijkt uit onderzoek van de belangenorganisatie LGBT Asylum Support dat meer dan 80 procent van de lhbti-vluchtelingen hier slachtoffer is van discriminatie. Er zijn meldingen van intimidatie, verkrachting, incidenten met kokend heet water en zelfs zelfdoding uit pure wanhoop.

En dat is, blijkens het rapport, het topje van de ijsberg. In totaal geeft 77 procent van de slachtoffers aan dat het verantwoordelijke Coa geen of onvoldoende actie ondernam na melding van incidenten bij de politie. 60 procent van de slachtoffers geeft bovendien aan dat ze het gevoel hadden niet serieus genomen te worden door de politie bij het aangifte doen, waarna er tevens geen opvolging werd gevonden. Kortom, deze groep zit opnieuw in een nagenoeg uitzichtloze situatie, maar ditmaal in ons ‘veilige’ Nederland.

Extreem problematisch

Genoeg reden tot actie vanuit het ministerie van justitie en veiligheid, zou je verwachten, ware het niet dat staatssecretaris Broekers-Knol zegt zich niet te herkennen in de geschetste situatie. LGBT Asylum Support verwijt haar dat ze zich baseert op een eenzijdige rapportering van het Coa. Brandbrieven legt ze naast zich neer.

Extreem problematisch, gezien de cijfers en ervaringen over de vaak (bewust) inactieve houding vanuit het Coa rondom meldingen van geweld. Zo is het Coa recentelijk zelfs van ‘foltering’ beschuldigd. Een aparte opvang voor lhbti-asielzoekers zou een oplossing kunnen zijn, maar volgens de staatssecretaris is dat ‘geen afspiegeling van hoe de Nederlandse maatschappij in elkaar zit’. Ironisch en tegelijkertijd extreem pijnlijk: de situatie in azc’s is überhaupt geen afspiegeling.

Ergens is het begrijpelijk dat een aparte opvang voor specifieke groepen misschien in eerste instantie niet de voorkeur heeft, maar de huidige situatie is simpelweg onhoudbaar en vraagt om concrete oplossingen. Zo worden overheden en organisaties (zoals het Coa) vanuit de UNHCR al jaren aangespoord de opvang voor deze extra kwetsbare groep nu eens op orde te krijgen.

Kijk naar het buitenland

Oplossingen zijn er ook te vinden. Zo wordt in Finland en Zweden de groep aangemerkt als mensen met specifieke veiligheidsbehoeften, waarmee men relatief snel aanspraak maakt op een veilige accommodatie. In Frankrijk wordt per individu gekeken naar de meest optimale en veilige vorm van opvang. Er zijn weliswaar geen aparte opvanglocaties voor lhbti’s , maar toch wordt er naar veilige alternatieven gezocht.

Ondanks dat onderwerpen als corona en klimaatverandering nu de boventoon voeren, moeten we ook vooruitkijken. Vandaar de oproep aan het demissionaire of volgende kabinet om te leren van de inspirerende Europese voorbeelden en over te gaan tot actie. Stop met het verschaffen van een one-size-fits-all aanpak die aan de lhbti-asielzoekers niets dan schijnveiligheid biedt.

Erken hun kwetsbare positie, geef hier gevolg aan door middel van lhbti-sensitief asielbeleid en roep het Coa vaker en actiever ter verantwoording. Neem oplossingen die werken over, in plaats van zelf het (in dit geval gebrekkige) wiel uit te vinden, en bied hen de menswaardige bescherming die zij verdienen.

Lees ook:

De aanpak van geweld tegen lhbt-asielzoekers faalt

Hulpverleners proberen al jaren homogerelateerd geweld in asielzoekerscentra tegen te gaan. Maar dat blijkt een hardnekkig verschijnsel.

Ze vluchtte om haar geaardheid, maar ook in het azc voelt Viola (34) zich onveilig: ‘Onze positie is zwak’

Acht jaar geleden ontvluchtte de lesbische Viola (34) haar thuisland Oeganda. Maar de bescherming die ze zocht, heeft ze in Nederlandse azc’s nog niet gevonden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden