Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Van een lid van de koninklijke familie mag meer verantwoordelijkheidsgevoel worden verwacht bij het veilen van kunst

Opinie

Trouw

© ANP
Commentaar

Dertien oude tekeningen, waaronder enkele zeer belangwekkende, worden deze maand geveild bij veilinghuis Sotheby’s in New York. Ze zijn afkomstig van een erfgenaam van prinses Juliana, hoogstwaarschijnlijk prinses Christina.

Nederlandse museumdirecteuren hebben geschokt gereageerd op het vertrek van deze tekeningen uit Nederland. De tekeningen zijn wel privébezit, maar werden regelmatig uitgeleend aan musea. Zo was een schets van ‘De slag bij Anghiari’ naar Leonardo da Vinci onlangs te zien op de Leonardo-tentoonstelling in Teylers Museum. Het absolute topstuk, een naaktstudie van Peter Paul Rubens, was nog in 2014 te zien in het Dordrechts museum op de tentoonstelling over de kunstverzameling van koning Willem II. Nu de werken naar de hoogste bieder gaan – de Rubens gaat waarschijnlijk miljoenen opbrengen – is de kans groot dat de Nederlandse kunstliefhebber deze werken niet meer te zien krijgt.

Lees verder na de advertentie

Natuurlijk staat het een particuliere eigenaar – lid van de koninklijke familie of niet – vrij om eigendom te verkopen. De Nederlandse regering heeft de Rubens niet op de lijst gezet van beschermde cultuurgoederen, die moet voorkomen dat belangrijke kunstwerken het land verlaten. Minister Van Engelshoven van cultuur liet vrijdag weten de Oranjes geen strobreed in de weg te leggen. Formeel zijn er dus geen belemmeringen.

Van een lid van de koninklijke familie mag meer ver­ant­woor­de­lijk­heids­ge­voel worden verwacht

Maar musea zouden heel graag de kans hebben gehad om dit werk aan te kopen. Zoals museum Boijmans van Beuningen, dat al een top-collectie aan Rubens-tekeningen heeft, maar deze tekening als een enorme aanwinst zou beschouwen. Door de tekening op zo’n korte termijn te veilen, maakt de prinses het musea onmogelijk om hun particuliere achterban op te roepen om geld bijeen te leggen, zodat ze mee zouden kunnen bieden.

Pijnlijk

Musea zijn verplicht om werken die ze willen verkopen eerst aan te bieden aan andere musea. Particulieren zijn dat niet, maar doen dat vaak wel. De koninklijke familie doet het in dit geval niet. Dat staat haar vrij, maar is wel een pijnlijk teken van een geringe betrokkenheid bij het Nederlandse culturele erfgoed. Van een lid van de koninklijke familie mag meer verantwoordelijkheidsgevoel worden verwacht.

Saillant is dat de tekeningen afkomstig zijn uit de collectie van koning Willem II. Na zijn dood in 1849 werd de mooiste internationale kunstcollectie die ooit in Nederland bestond, geveild. Buitenlandse kopers waren er als de kippen bij, zodat er in Nederland nu vrijwel geen schilderijen van buitenlandse meesters zijn. De tekeningen die terug werden gekocht en opnieuw bij de Oranjes terechtkwamen, zullen waarschijnlijk helaas opnieuw het land verlaten.

Het commentaar is de mening van Trouw, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren. Meer commentaren leest u op trouw.nl/commentaar.

Deel dit artikel

Van een lid van de koninklijke familie mag meer ver­ant­woor­de­lijk­heids­ge­voel worden verwacht