null Beeld

ColumnStevo Akkerman

Van de kandidaat van mijn keuze verwacht ik teleurstelling, en dat is goed

Ik heb uitgezocht waar het dichtstbijzijnde stemlokaal is, en daar zal ik vandaag één vakje rood maken, de kleinste bijdrage die een mens aan de democratie kan leveren. Maar intussen spoken er grote vragen door mijn hoofd.

Dat komt door het relaas van de 97-jarige Edy Korthals Altes in Trouw. Het is niet voor het eerst dat de oud-ambassadeur, die in 1985 de diplomatieke dienst verliet vanwege de waanzin van de wapenwedloop, zijn verhaal deed. Maar hij raakte me toch weer, zeker nu hij geheel blind geworden is en dan zegt: “Het innerlijke oog kan dingen zien die het uiterlijke oog niet ziet”.

Korthals Altes doet een beroep op mensen om niet in het materiële te blijven steken, het wonder van het leven niet weg te redeneren. Refererend aan De kleine Johannes van Frederik van Eeden: wie de vlinder uit elkaar trekt om te ontdekken wat de essentie van dat diertje is, eindigt met een miserabel hoopje drab en draadjes. Er is in elk leven iets dat daar boven uitstijgt, en dat besef zou de mens moeten helpen zichzelf niet centraal te stellen, zegt Korthals Altes: “Er zijn mensen nodig die bereid zijn om risico’s te nemen en ook ‘nee’ kunnen zeggen. Nee zeggen, omdat ze vrij zijn.”

Ik was het ermee eens. En ik werd er kriegelig van. Dat kan je overkomen als iemand iets zegt dat waar is, iets dat je zelf ook vindt, maar dat je tegelijkertijd stoort. Ik denk dat het in dit geval ging om de verwachting van ‘de nieuwe mens’, die volgens Korthals Altes aanstaande zou zijn. Dat riep bij mij de angst op voor de utopie, het al te grote ideaal dat in de mensengeschiedenis steeds weer tot ontsporingen leidt. Het ligt aan mij, die angst, ik doe er Korthals Altes vast mee tekort, dus laat me er direct aan toevoegen dat ik gelukkig was met zijn boodschap. Des te meer omdat hij ook Václav Havel citeerde.

Toevallig had ik het afgelopen zaterdag zelf nog over de Tsjechische dissident/president gehad in een praatje voor de remonstranten, die via Zoom bijeenkwamen onder het thema ‘Mijn held en ik’. Havel, overleden in 2011, muntte als dissident het begrip ‘leven in de waarheid’, wat nogal verheven en intimiderend kan klinken. Wie zou van zichzelf durven zeggen dat hij zoiets kon? Maar als je zegt dat het zaak is je ziel niet te verkopen, in welk systeem je ook leeft, is dat eigenlijk hetzelfde. En Havel deed er een gebruiksaanwijzing bij door te spreken over de hoop, niet als voorspelling, maar als ‘oriëntatie van de geest, van het hart’. “Het is niet de overtuiging dat iets in orde zal komen, maar de zekerheid dat iets zinvol is, hoe het ook afloopt.”

Daarmee geeft Havel ons dagelijks prutswerk de nodige diepte, en dat brengt me terug bij het kiesbiljet van vandaag, want politiek is altijd ook prutswerk. Toen Lodewijk ­Asscher aantrad, zei hij: “Ik ben Lodewijk en ik ga u teleurstellen”. Van de kandidaat die mijn stem krijgt, verwacht ik niet anders, en dat is goed, niet alles zal in orde komen.

Maar wat ik nooit meer zou willen zien, is een premier die zich erop beroept 90 procent minder vluchtelingen te hebben binnengelaten uit Syrië, ten tijde van de gruweloorlog daar. Dan sneuvelt de hoop.

Drie keer per week schrijft Stevo Akkerman een column waarin hij de ‘keiharde nuance’ en het ‘onverbiddelijke enerzijds-anderzijds’ preekt. Lees ze hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden