Opinie

Vakmanschap krijgt juist wel de ruimte in de ggz

Beeld ANP

Naar aanleiding van publicaties over zzp’ers stelt Bauke Koekkoek dat de ggz verslaafd is aan specialisten (Opinie, 16 maart). Hij gooit echter nogal wat zaken door elkaar, waardoor zijn betoog onhelder wordt en zijn aanbeveling riskant, stelt Alan Ralston bestuurslid Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie (NVvP). 

Koekkoek beweert dat professionals zzp’er worden, omdat ze onvoldoende zelfreflectie hebben en het niet verdragen aangesproken te worden. Een boude stelling, die hij niet onderbouwt. Benieuwd of collega zzp-verpleegkundigen zich in dit beeld herkennen. Zouden sommigen misschien het zzp-schap kiezen omdat ze hun vakmanschap willen handhaven?

Koekkoek richt daarna zijn vizier op medicalisering. Hij stelt dat medicalisering bepaalt dat ‘voor iedere beslissing een dokter nodig is’. Dat doet medicalisering niet, die bepaalt alleen welke fenomenen tot het medische domein worden gerekend. Hóe je dat domein vervolgens organiseert, is iets anders. Hij schrijft dat andere professionals zich opwaarderen om beslissingsbevoegdheid en status te kunnen claimen. Koekkoek verwart hier medicalisering met rationalisering: de toenemende systematisering en ordening van de praktijk om beheersbaarheid en voorspelbaarheid te vergroten. Deze hangt samen met de toenemende differentiatie van zorg en samenleving, en is uitvoerig beschreven.

Pijlen

Rationalisering kan inderdaad tot toenemende specialisatie leiden, en – via protocollering – tot een verloochening van de praktische wijsheid die bij vakmanschap hoort. Maar dan moet je juist niet je pijlen richten op professionaliteit zelf, zoals vertegenwoordigd door medisch of verpleegkundig specialisten, want zo’n specialist is juist een vakman (meestal een vrouw trouwens) die wetenschappelijke en professionele kennis combineert met praktische expertise.

Academische kennis en praktische wijsheid zijn complementair, niet tegenstrijdig. ‘Gewone’ vaardigheden en zelfreflectie zijn pijlers van opleiding en de dagelijkse praktijk, en gebrek aan tijd voor reflectie en voor intervisie is juist één van de argumenten die professionals noemen bij hun keuze voor het zzp-schap. Het zijn ook artsen die aan de wieg stonden van initiatieven zoals Het Roer Moet Om en Ontregel de Zorg. De beroepsgroep van psychiaters werkt momenteel met GGZ Nederland samen om praktische maatregelen te bedenken om meer ruimte te scheppen voor het gewone vakmanschap dat Koekkoek terecht waardeert.

Lees ook:

De ggz is verslaafd aan psychiaters en andere specialisten 

Niet medicalisering is het probleem in de ggz, zoals Bouke Koekkoek schreef in een opiniestuk, maar rationalisering, schrijven Alan Ralston, bestuurslid Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie (NVvP) en Damiaan Denys, hoogleraar psychiatrie.

lees ook:

De zzp-psychiater: veel te duur, maar onmisbaar

Door de nijpende personeelstekorten in de ggz zijn instellingen aangewezen op de inhuur van duurbetaalde zzp-psychiaters die bepaalde diensten weigeren en hoge tarieven vragen. ‘Je hebt ze alleen keihard nodig.’ 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden