Commentaar Protest

Vakbonden, ga in gesprek met je achterban, niet alleen met je leden

Het had wat voeten in aarde, maar vandaag demonstreren de onderwijsvakbonden ­samen met actiegroepen en leraren op meerdere plaatsen in het land. De eis: structureel meer geld voor het onderwijs. Of die samenwerking blijvend is, moet blijken, want de onderwijsvakbonden staan mijlenver af van hun ­achterban.

Dat illustreert de crisis van afgelopen weekend. De Algemene Onderwijsbond (AOb) was compleet verrast door de reactie van de leraren. Die verwezen het gesloten akkoord met minister Arie Slob (onderwijs), waarin eenmalig 460 miljoen euro werd toegezegd, in niet mis te verstane woorden naar de prullenbak. In twee dagen draaide de bond 180 graden en sloot zich alsnog aan bij de oproep vandaag het werk neer te leggen.

Dat de onvrede zo diep zat, hadden de onderwijs­bonden – ook CNV Onderwijs maakte een draai – niet goed ingeschat, gaven ze zelf toe. Het is niet voor het eerst. Actiegroep PO in Actie, door leraren zelf uit de grond gestampt, speelt beter in op de onvrede die leeft onder leraren.

De onderwijssector is hierin niet uniek. Gevestigde bonden raken uit de gratie: ze zien hun ledenbestand krimpen en vergrijzen – jongeren willen zich niet meer binden aan een vereniging, ze verenigen zichzelf. 

Ook bij het boerenprotest van de afgelopen maanden had boerenbond LTO het nakijken. Uit de ‘Staat van de Boer’, een onderzoek van deze krant, blijkt dat van de boeren 77,1 procent zich niet vertegenwoordigd voelt door LTO. Hetzelfde geldt voor de zorg. Ziekenhuis­medewerkers die 20 november gaan staken, hebben zich verenigd in actiecomités die van onderop zijn ge­organiseerd.

Vakbonden hebben geen idee wat er nu speelt en waar de onvrede zit

De kritiek: vakbonden zitten te vaak aan de overlegtafels, ze schurken aan tegen bestuurders en strijden voor achterhaalde belangen. Ze worden vaak vertegenwoordigd door mensen die het contact kwijt zijn met de werkvloer. Ze hebben ooit, in een ver verleden, in de sector gewerkt, maar hebben geen idee wat er nu speelt en waar de onvrede zit.

De AOb gaf dat eerder min of meer toe. Toenmalig voorzitter Liesbeth Verheggen, die dit weekend het veld moest ruimen, concludeerde te kunnen leren van PO in Actie, zeker als het gaat om communicatie.

Vakbondsbestuurders doen er goed aan het advies van Verheggen ter harte te nemen: ga in gesprek met je achterban, niet alleen met je leden. Maak handig gebruik van sociale media om mensen te mobiliseren, en vier ook je successen. Als je van belang wilt blijven als vakbeweging, mag je daar brutaler in zijn.

De mening van de krant, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden