OpinieCoronabeleid

Vaccinatieplicht voor student gaat veel te ver

null Beeld

Vaccineren is de uitweg uit deze crisis, maar dit verplichten is een laatste redmiddel. Het hoger onderwijs moet andere maatregelen nemen, vindt Casper Albers, hoogleraar toegepaste statistiek & datavisualisatie aan de RUG.

Casper Albers

Met bijna geen coronamaatregelen gaat deze week het hoger onderwijs weer open. Tot deze opening van universiteiten en hogescholen is besloten door de overheid in overleg met bestuurders. Maar studenten en docenten – toch de groepen die straks risico lopen – zijn niet of nauwelijks gehoord. Deze opening komt ook eerder dan het Outbreak Management Team (OMT) heeft geadviseerd. Dat pleitte ervoor met versoepelingen te wachten tot 20 september. Het OMT baseert zijn adviezen op de gezondheidsrisico’s van corona, maar als we naar de cijfers over studentenwelzijn het afgelopen jaar kijken is duidelijk dat langere sluiting óók gezondheidsrisico’s met zich meebrengt.

De reden voor het OMT om te willen wachten is dat nu pas iets boven de 60 procent van de jongeren volledig gevaccineerd is. Onder studenten ligt de vaccinatiebereidheid op 85 procent, dus daar is nog winst te halen. Een aanzienlijk deel van de (ongevaccineerde) studenten is de afgelopen maanden dankzij de Dansen-met-Janssen-campagne besmet geweest, hetgeen net als vaccinatie (tijdelijke) bescherming tegen het virus oplevert.

Een inbreuk op de lichamelijke integriteit

De situatie is dus niet zo veilig als over een paar weken, als meer studenten gevaccineerd zijn, maar ook weer niet zo onveilig als sommigen beweren. Zelfs met 100 procent vaccinatie heb je geen 100 procent veiligheid: inmiddels is wel bekend dat ook gevaccineerden de deltavariant kunnen doorgeven.

Als je de deuren weer opent – een keuze die ik toejuich – moet dat wel zo veilig mogelijk. De afgelopen weken drong daarom een aantal collega’s veelvuldig aan op een vaccinatieplicht: alleen gevaccineerde studenten zouden fysiek mee mogen doen. Ik ben tegen zo’n vaccinatieplicht, zoals Gert Jan Geling in Trouw bepleit (Opinie, 26 augustus).

Vooropgesteld: vaccinaties werken en zijn dé manier om deze crisis achter ons te laten. Studenten via diverse prikkels motiveren zich te laten vaccineren is dus uiterst verstandig. Maar iemand verplichten zich te laten injecteren met een medische substantie is nogal een inbreuk op de lichamelijke integriteit.

Wel in het onderwijs, niet in het voetbalstadion?

Zo’n verplichting leg je niet lichtvoetig op (en is zonder Algemene Maatregel van Bestuur van de regering überhaupt niet op te leggen). Het is ook niet uit te leggen als zo’n verplichting wel zou gelden in het onderwijs maar bijvoorbeeld niet in het voetbalstadion. Voordat je een brede vaccinatieplicht invoert moet hier een uitgebreid publiek debat over gevoerd worden. Dat debat is er nauwelijks geweest – en voor het onderwijs is het nu te laat.

Er is een pragmatische reden tegen die plicht: die is niet nodig. Zo’n vergaand besluit kan alleen als laatste redmiddel, zoals de avondklok dat was. Maar we zijn niet op dat punt. We hoeven bijna nergens een mondkapje op, we mogen naar de festivalcamping in Zandvoort en met het vliegtuig op vakantie. Allerlei zaken die er aan bijdragen dat het reproductiegetal (R) groter wordt.

De eerste knoppen om aan te draaien

Als die R te hoog is en omlaag gebracht moet worden, dan zijn dit de knoppen om eerst aan te draaien. Een mondkapjesplicht in de supermarkt gaat véél minder ver dan een vaccinatieplicht en is dus een betere eerste maatregel. Universiteiten hebben een zorgplicht voor studenten en docenten. Bestuurders moeten zich inzetten voor een zo veilig mogelijke omgeving; al was het maar om het risico van in de herfst toch weer moeten sluiten te verkleinen.

De maatregelen van de regering zijn veel te soepel: er moet meer gebeuren. De wetenschap is duidelijk: draag binnen een mondkapje als je geen 1,5 meter afstand kan houden. Dat die plicht wel in de gangen geldt (waar je maar even doorheen loopt) en niet in de collegezaal (waar je twee uur lang opeengepakt zit), is niet uit te leggen. Ook andere maatregelen – minder invasief dan een vaccinatieplicht – zijn niet genomen. Als er straks toch te veel besmettingen in het onderwijs zijn, dan komt dat niet door het uitblijven van een vaccinatieplicht.

Lees ook:

Alle reden om een vaccinatieplicht voor studenten in te voeren

Een vaccinatieplicht voor studenten is nodig voor de veiligheid en dankzij de ervaring met online colleges leidt het niet tot een ongewenste tweedeling, schrijft Gert Jan Geling, docent aan de Haagse Hogeschool.

Opening onderwijs zal tot verspreiding coronavirus leiden. De vraag is of dat problemen geeft

De vaccinatiegraad onder jongeren stokt. Toch heropent het mbo en hoger onderwijs straks, en mogen studenten weer naar de campus. Is dat veilig?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden