Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Vaak is een eigen staat de menselijke prijs simpelweg niet waard

Opinie

Stevo Akkerman

© Trouw
COLUMN

Een nieuwe oorlog in Irak, luidde de openingskop van de krant, en ik zag oude beelden. Niet letterlijk, maar figuurlijk: juichende mannen, wapens triomfantelijk boven het hoofd geheven. Een vliegveld ingenomen, een kazerne bezet, een stad bevrijd. Ik vroeg me af hoeveel doden deze mannen achter zich hadden liggen, hoeveel er nog voor hen lagen en hoelang ze zelf nog te leven zouden hebben.

Was de vraag of de Koerdische of de Iraakse vlag over Kirkuk zou worden gehesen zo belangrijk dat ze bereid waren daarvoor te sterven? Blijkbaar. Zijn vlaggen dus belangrijker dan mensenlevens? Soms wel. Waarom? Omdat ze symbool zijn van iets hogers. Wat is dat dan? Het volk natuurlijk, de natie, het vaderland, al dan niet onafhankelijk. Maar zijn we er daarmee? In Catalonië is de vlag ook belangrijk, en toch wordt er niet voor gesneuveld, al weet niemand waar de onafhankelijkheidsstrijd na het ultimatum van Madrid op uitdraait. Sommigen vrezen Joegoslavische toestanden.

Lees verder na de advertentie

Zelf begrijp ik niet veel van de vurigheid waarmee de Catalanen hun nationalistische zaak bevechten, net zomin als van de lompheid waarmee Madrid zich daartegen verzet. Voor de Koerden ligt dat anders, en zo zijn er nog wel wat volken die terecht verlangen naar een eigen staat. Maar dan nog kost het me moeite bloedvergieten te zien als een noodzakelijk kwaad op weg naar dat ideaal, ik zou de strijdende partijen liever willen verzoeken er helemaal van af te zien. Staatkundige constructies tellen nooit zwaarder dan mensenlevens, tenzij ze zelf moorddadig zijn, dan moeten ze als het enigszins kan uitgeschakeld worden, denk maar aan het Derde Rijk.

Levensbelang

Terwijl ik nog wat op die formulering liep te kauwen, schoot me te binnen dat ik een boek in de kast had staan van de Palestijnse filosoof Sari Nusseibeh, jaren geleden gekocht nadat ik hem had bezocht op de Al Quds-universiteit in Oost-Jeruzalem, waar hij rector was. ‘What is a Palestinian state worth?’ heet dat boek en ik heb er gisteren weer een paar uur in zitten lezen. Nusseibeh, die zich zijn hele leven heeft ingezet voor de rechten van de Palestijnen, onderzoekt nauwgezet waar een staat goed voor is. Eigen vlag, volkslied, posterijen, voetbalteam - allemaal heerlijk, maar niet van levensbelang. 

Van levensbelang zijn de waarden waarop de rechten van de burgers rusten: vrijheid, gelijkheid, waardigheid

Wel van levensbelang zijn de waarden waarop de rechten van de burgers rusten: vrijheid, gelijkheid, waardigheid. En de strijd voor een eigen staat moet daarmee in overeenstemming zijn, anders gaat het fout. “Als moslims en joden elkaar blijken te doden op grond van waarden die zij beschouwen als islamitisch en joods, dan is er duidelijk iets mis met die waarden, en is het voor beide groepen hoog tijd terug te vallen op enige menselijke gevoeligheid.”

Voor Nusseibeh betekent dit dat hij voorlopig afscheid neemt van het idee van een Palestijnse staat - de prijs is hem te hoog. Zoveel terughoudendheid konden de Koerden en Irakezen niet opbrengen, maar de vraag is of ze daar geen spijt van zullen krijgen. En de Catalanen en Spanjaarden zijn gewaarschuwd.

Lees hier ook andere columns van Stevo Akkerman.



Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Deel dit artikel

Advertentie
Van levensbelang zijn de waarden waarop de rechten van de burgers rusten: vrijheid, gelijkheid, waardigheid