null Beeld

OmbudsmanEdwin Kreulen

Uitleg is nodig als hongersnood in Jemen ‘naast het nieuws’ heet

Achterop de Verdieping een foto van een ernstig ondervoed meisje in Jemen: moet de krant daar niet veel meer aandacht aan besteden?

De kwestie

Een foto van een ernstig ondervoed tienjarig meisje staat achter op de Verdieping van afgelopen maandag. Er is duidelijk te zien dat ze nog maar tien kilo weegt. Ze komt uit het noorden van Jemen, waar oorlog wordt gevoerd, meldt de tekst. Boven de foto staat de titel van deze rubriek: ‘Naast het nieuws’.

De standpunten

Op Twitter reageren twee mensen ontstemd. “Naast het nieuws: dat klinkt bijna achteloos”, zegt een van hen. Ze krijgt bijval van iemand die opmerkt: “Als de krant de ergste hongersnood in honderd jaar in Jemen ‘naast’ het nieuws noemt, zegt dat vooral veel over de krant.” Het is immers de redactie die bepaalt wat nieuws is, voegt ze eraan toe.

Deze rubriek, die meerdere keren per week verschijnt, is bedoeld voor actuele foto’s die niet passen bij het aanbod van de artikelen, maar toch de moeite waard zijn en vaak een onbelichte zaak laten zien. De afgelopen maand was bijvoorbeeld een kayakker te zien in een overstroomde Engelse stad, het wassen hoofd van Donald Trump dat uit een museum in Parijs wordt weggehaald, en coronaminister Hugo de Jonge die een spontane knuffel krijgt van een net gevaccineerde verstandelijk gehandicapte.

De fotoredactie maakt, vaak tegen het eind van de dag, de selectie voor deze rubriek. De dienstdoende beeldredacteur zag dat het alweer een tijd geleden was dat de krant had bericht over de hongersnood in Jemen. Het was een foto van een schrijnende situatie. “En die hadden we ook al een tijd niet in de krant gehad.” Daarom koos ze voor dit beeld.

De rubriek is volgens de beeldredacteur bedoeld voor foto’s met onderwerpen ‘naast het nieuws dat diezelfde dag al in de krant staat’. “We bedoelen er zeker niet mee, dat dit geen nieuws is.” De rubriek mag vaak luchtig worden ingevuld, dat betekent niet dat ernstigere zaken geen kandidaat kunnen zijn.

De chef van de buitenlandredactie denkt dat de combinatie van deze foto met de titel ‘naast het nieuws’ enigszins ongelukkig is. In het verleden werd op de redactie wel eens discussie gevoerd waarin werd gezegd om terughoudend te zijn met beelden van ernstig ondervoede kinderen. De buitenlandchef noemt de situatie in Jemen een ‘chronische, ernstige crisis’. In de eerste helft van vorig jaar heeft de buitenlandredactie er drie keer aandacht aan besteed. “We moeten dit inderdaad niet uit het oog verliezen.”

Door omstandigheden op de redactie is deze regio, het Midden-Oosten, een paar keer van redacteur gewisseld. “Terwijl je dit eigenlijk goed moet volgen om de crisis opnieuw aan te kaarten, om een haakje te vinden voor een nieuw artikel.” Jemen is niet makkelijk toegankelijk door de oorlog, ook hulporganisaties bereiken het land maar moeizaam.

De buitenlandredacteur die Afrika in zijn portefeuille heeft en daarmee ervaring heeft met humanitaire rampen, benadrukt dat gevaren als malaria maar ook mazelen, en hongersnood, op zijn minst zo bedreigend zijn voor het continent als corona. “We moeten oppassen dat corona, Amerika en nu de avondklok die niet wegdrukken.”

Oordeel

Het moge duidelijk zijn dat het volstrekt niet de bedoeling was van de redactie om de ernstige hongersnood in Jemen te verklaren tot iets wat inmiddels geen nieuws meer is. Dat blijkt ook uit de aandacht met drie artikelen vorig jaar. Toch is het begrijpelijk dat de rubriekstitel ‘Naast het nieuws’, en de afwisseling met luchtige onderwerpen als het wassen hoofd van Donald Trump, die indruk wekken.

Een volgende keer kan in het bijschrift rekening worden gehouden met dit mogelijke bezwaar. Bij deze foto had bijvoorbeeld een formulering in de tekst kunnen staan als ‘de ernstige hongercrisis in Jemen duurt onverminderd voort’.

Toch is het nuttig dat met deze foto de aandacht gevestigd blijft op deze chronische crisis, zoals de buitenlandchef het omschrijft. Herhaling zou kunnen afstompen, maar een eenmalige plaatsing zoals deze werkt hopelijk juist als herinnering. Het zou goed zijn als de krant er binnenkort weer bredere redactionele aandacht aan geeft. In een tijd waarin kapotte winkelruiten begrijpelijk en terecht veel aandacht krijgen, moet een crisis die nog veel bedreigender is, ook die op ruim vijfduizend kilometer van de lezers, niet worden weggedrukt.

Edwin Kreulen schrijft wekelijks een column als ombudsman van Trouw. Eerdere afleveringen vindt u hier. Wilt u hem een kwestie voorleggen? Mail dan naar ombudsman@trouw.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden