Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Trump kan alleen worden afgezet als ook zijn eigen achterban inziet dat hij niet deugt

Opinie

James Kennedy

James Kennedy © Jörgen Caris
Column

Afgelopen week stemde het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden over een motie om de procedure te starten om Donald Trump af te zetten. Hij zou zich schuldig hebben gemaakt aan het verbinden van zijn ambt aan 'White Nationalism, Neo-Nazism and Hatred', alsmede aan het aanzetten tot haat en vijandschap. 

In de aanklacht werd ook vermeld hoe Trump een video deelde met zijn netwerk van een extreem-rechtse groepering, waarin onterecht werd beweerd dat een moslimmigrant een Nederlandse jongen op krukken in elkaar sloeg. De motie haalde het niet: 58 stemmen voor en 364 tegen. De meeste democraten, onder wie fractieleider Nancy Pelosi, waren tegen de motie omdat ze lopend onderzoek wilden afwachten.

Lees verder na de advertentie
In een gepolariseerde politieke wereld zal een president nooit worden veroordeeld

De druk om de president af te zetten groeit onder de Democraten. Ze willen niet wachten totdat duidelijk is of hij de wet heeft overtreden. Dat is politieke tijdverspilling. In een gepolariseerde politieke wereld zal een president nooit worden veroordeeld.

Zeldzaam

Impeachment is een paardemiddel van het Amerikaanse parlement om iemand uit zijn federale ambt te gooien, op basis van zware misdaden en delicten, wat in theorie bijna alles kan omvatten. Sinds het einde van de achttiende eeuw is dit middel negentien keer toegepast op allerlei ambten, maar werd het in de praktijk vooral gericht op federale rechters. Als het Huis van Afgevaardigden in meerderheid besluit om de procedure tot afzetting te steunen, wordt de Senaat de jury. De leden van de Senaat moeten dan met tweederde meerderheid iemand schuldig bevinden om hem te veroordelen en af te zetten. Dat is acht keer gebeurd in de Amerikaanse geschiedenis. Het moet een zeldzaamheid blijven, is het idee.

Impeachment is geen neutraal juridisch proces, maar eigenlijk een politiek instrument. De twee keer dat het Huis van Afgevaardigden een president zo wilde afzetten - beide pogingen faalden omdat de Senaat er niet in meeging - waren sterk politiek gekleurd. Andrew Johnson wekte de woede van de Republikeinen in 1868 omdat hij hun harde zuidelijk beleid na de Amerikaanse burgeroorlog dwarsboomde. En dezelfde partij probeerde Bill Clinton af te zetten nadat hij had gelogen over Monica Lewinsky. Als Richard Nixon niet was afgetreden als president, zou het Democratische huis van Afgevaardigden deze procedure ook zijn gestart. Een politiek proces tegen Donald Trump is dus mogelijk.

De meeste Amerikanen geven in peilingen aan dat ze Trump domweg ongeschikt achten voor het presidentschap. Bovendien zijn veel Amerikanen bang dat Trump door zijn instabiliteit een kernoorlog kan uitlokken. Mocht dat gebeuren, dan zouden politici spijt hebben dat ze hun best niet hadden gedaan om hem af te zetten.

Niks mis mee

Bovendien zeggen journalisten als Ezra Klein dat er niets mis mee is om het hoofd van een regering naar huis te sturen. Parlementen (ook de Nederlandse) hebben dat recht en maken er soms ook gebruik van. Volgens Klein doen parlementen dat te weinig.

Uiteindelijk werkt een impeachment alleen als er een grote mate van consensus is

De huidige grondwet is niet echt geschreven om dit gebruik te faciliteren. Het is ook niet gewenst dat een president, elke keer dat zijn partij een minderheid krijgt in het Congres, van zware misdaden en delicten wordt beschuldigd. Dat dreigde de afgelopen jaren te gebeuren en is niet goed voor de kwaliteit van de Amerikaanse politiek.

Uiteindelijk werkt een impeachment alleen als er een grote mate van consensus is. Twee derde van de senatoren bepaalt dat een president schuldig is en vervolgens afgezet moet worden. Die grote meerderheid is bij een president nooit gehaald en in een gepolariseerd tweepartijenstelsel is zo'n uitkomst hoogst onwaarschijnlijk.

Paradox

Het is een paradox: door de toenemende polarisatie is de roep om impeachment steeds groter, maar de kans op succes steeds kleiner. En daardoor wordt elk inhoudelijk verwijt aan Trumps adres - ook de serieuze beschuldigingen - door zijn medestanders afgedaan als puur politiek gemotiveerd. Het is maar te hopen dat de regering-Trump met een sisser afloopt, want een impeachment en veroordeling zullen er alleen komen als ook zijn eigen achterban inziet dat hij niet deugt.

Lees ook:

Het onderzoek naar de Russische inmenging in de Amerikaanse presidentsverkiezingen is deze week weer een stapje dichter bij het Oval Office gekomen

Deel dit artikel

In een gepolariseerde politieke wereld zal een president nooit worden veroordeeld

Uiteindelijk werkt een impeachment alleen als er een grote mate van consensus is