OmbudsmanEdwin Kreulen

‘Trouw, kom in tijden van nepnieuws op voor democratie’

Beeld Werry Crone

Wat moeten de goede voornemens van Trouw zijn voor dit jaar? Lezers noemen een constructieve aanpak van het nieuws. En onzin mag feller bestreden worden.

Acht lezers die vorig jaar opvielen met opmerkingen over de krant – lof en kritiek – kregen de uitnodiging te formuleren wat in 2021 de goede voornemens van Trouw moeten zijn. De antwoorden bewerkt tot vijf voornemens:

1. Gooi geen olie op het vuur

Trouw voegt geen spanning toe aan de toch al grote spanning die het nieuws oproept. Dat stond in zijn welkomstbrief als abonnee, herinnert een lezer zich. Een belofte die in deze spannende coronatijd alleen maar aan waarde wint. Maar deze lezer ontwaart nogal eens overdrijvingen in de krant, zoals ‘diepe wonden’ en een rapport dat ‘inslaat als een bom’. Ook andere lezers noemden al voorbeelden, zoals het ‘bloedbad op de beurs’. Behoud een gezonde afstand, adviseert deze lezer. Zijn stelling kan aangepast tot dit advies voor de redactie: gebruik ‘heftige’ beeldende taal met mate. Het kan soms heel goed werken: het toeslagenrapport sloeg politiek in als een bom. Maar met die diepe wonden valt het soms wel mee, en overdreven oorlogstermen als een ‘bloedbad’ zijn te vermijden.

2. Goed nieuws kan ook nieuws zijn

Vergeet niet te melden wat er wél goed gaat. Een lezerswens die vaak terugkeert. Ook om de spanning te verminderen in deze enerverende tijd. Trouw-columniste Kelli van der Waals noemde, uitgerekend op de laatste dag van het jaar, het al eerder omschreven ‘gevaarlijke wereldsyndroom’: door al het slechte nieuws gaan mensen denken dat de wereld nog donkerder is dan in werkelijkheid. Een van de lezers geeft een voorbeeld: de krant kan gaan klagen dat er een groep steenrijke mensen is, maar ook in beeld brengen wie er in deze groep aan filantropie doen en navolging verdienen.

3. Strenger op de feiten

De onzin die wordt verkondigd, op sociale media maar soms ook in praatprogramma’s op televisie, is deze lezers een doorn in het oog. De krant mag daarin best fermer stelling nemen. ­Opkomen voor de democratie die onder druk staat door nepnieuws, schrijft een van de lezers.

Een rubriek waarin beweringen worden gecontroleerd, ‘klopt dat nou’, is een al oudere lezerswens die nu ook wordt genoemd. “Ik ben er echt van overtuigd dat zo’n rubriek tot de meest gelezen rubrieken van Trouw zal gaan behoren”, schrijft een lezer. Hij ziet ook in Trouw getallen die niet kloppen, die uit hun verband zijn gerukt. Ook in opiniestukken, waar best wat meer controle op mag van de redactie.

In dat opzicht is het onweersproken ‘laten leeglopen’ van een influencer die duidelijke onwaarheden over corona vertelt, niet voor herhaling vatbaar. Dat gebeurde vorig jaar en die keuze werd op deze plek ook verdedigd. De lezer zou wel doorhebben dat het ­onzin is, was destijds de verdediging. Maar deze lezers overtuigen nu: de krant – inclusief de ombudsman – geeft zo de verkeerde boodschap.

4. Sta voor je mening

Twee van deze lezers zouden liever een andere vorm zien van het hoofd­redactioneel commentaar. Het is ‘niet meer van deze tijd’ dat ‘de krant’ de ­lezers zo toespreekt, zegt een van hen. Zet er op zijn minst de naam van de auteur onder. Dan wordt het wellicht ook een scherpere mening dan wanneer een hele groep zich uitspreekt.

Dat sluit aan bij het advies van een andere lezer, die vindt dat het commentaar te sterk ‘de kool en de geit’ wil sparen. Het mag best scherper. Zeker om de krant zich ook op deze plek te laten onderscheiden van al het pseudonieuws dat op sociale media de ronde doet. Maar een derde lezer, die in de commentaren over de corona-aanpak te weinig kritiek op de overheid ontwaart, pleit juist voor meer evenwicht.

Een vierde lezer heeft de indruk dat bij de selectie van de lezersbrieven nogal eens wordt geprobeerd om alle standpunten mee te nemen. Kies gewoon de beste, adviseert hij.

5. Blijf doorzoeken

Deze lezers hebben soms stevige kritiek, maar zijn ook blij met de krant. Het leed achter de coronacrisis is afgelopen jaar goed in beeld gebracht, zegt een van hen: wel schrijnend, maar zonder overdrijving. De berichtgeving van deze krant samen met RTL Nieuws over de kinderopvangtoeslag, spreken sterk aan. Ga vooral op zoek naar soortgelijke zaken, zeggen lezers, en hun concrete suggesties zullen de ­redactie bereiken.

Edwin Kreulen schrijft wekelijks een column als ombudsman van Trouw. Eerdere afleveringen vindt u hier. Wilt u hem een kwestie voorleggen? Mail dan naar ombudsman@trouw.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden