null Beeld
Beeld

ColumnJamal Ouariachi

Transparantie in de politiek is inderdaad niet eng, integendeel

Het is donderdagavond terwijl ik dit tik, de livestream van de Tweede Kamer staat aan, het zal wel nachtwerk worden. Zoals meestal met heftige debatten tot in de kleine uurtjes tref je de volgende ochtend bij het ontwaken een laf plasje ‘vooruit maar weer’ aan. Maar deze keer betwijfel ik of Mark Rutte opnieuw wegkomt met zijn geheugenaandoening.

Het was hoe dan ook een roerig weekje. Al snel na het geblunder van verkenner Kajsa Ollongren en haar op foto zichtbare aantekening over Pieter Omtzigt en meer, klonk hier en daar al de roep om nieuwe verkiezingen. Zelfs VVD’er en voormalig Kamervoorzitter Frans Weisglas stelde in het radioprogramma Dit is de Dag: Als er niet snel openheid van zaken wordt gegeven, ‘dan is er niet veel anders dan dat mooie rooie potlood, dat we allemaal hebben meegekregen, weer op te poetsen’.

Goed, nieuwe verkiezingen, en dan? Als zelfs het megaschandaal van de toeslagenaffaire VVD-stemmers niet op andere gedachten brengt, wat dan wel? Alleen een VVD zónder Mark Rutte zou tot een andere uitslag kunnen leiden.

Hoogstwaarschijnlijk moeten we het doen met de huidige verkiezingsuitslag — met of zonder Rutte. Er zal een nieuwe verkenning plaatsvinden, die uiteindelijk tot een ka­binetsformatie moet leiden. En daar liggen nu werkelijk de grote kansen.

Ik vond het een verademing om de stukken van de verkenners te lezen. Zoals Jesse Klaver tijdens het debat gisteren zei: “Transparantie is helemaal niet zo eng”. Let wel, dit was dezelfde Klaver die in zijn gesprek met de verkenners over het onderwerp migratie had aangegeven: “Zouden het groot kunnen maken, gaan we niet doen, route Europa volgen”.

Volledige openheid

Dat kon iedereen nu lezen, ook Klavers eigen achterban. Ik denk dat die achterban het zal begrijpen. Transparantie is inderdaad helemaal niet eng. Sterker nog, verkenningen en formaties hoeven misschien helemaal niet achter gesloten deuren. Camera erop, livestream. Bij volledige openheid had bijvoorbeeld Diederik Samsom van de PvdA zich in 2012 misschien niet zo laten uitkleden door Ruttes VVD: het meekijken van de kiezer zou het proces hebben bijgestuurd. Andersom begrijpt die kiezer dan beter waarom bepaalde programmapunten van een partij sneuvelen — en ziet ook de winst.

Van politici krijgen we altijd alleen de harde buitenkant te zien: de krachtpatserij voor de bühne. Volledige openheid, óók tijdens onderhandelingen, zou de politiek menselijker maken.

Bijkomend voordeel is dat de nieuwsconsument niet bij elke formatie wéér maandenlang journalisten als hongerige hyena’s rond het Catshuis hoeft te zien rondhangen, die dan elke dag weer afgepoeierd worden met ‘We kunnen in dit stadium nog niets zeggen’. De kijker weet dan allang wat er binnen gebeurt. En wat die journalisten dan moeten doen? Misschien is er voor hen een functie elders.

Jamal Ouariachi is schrijver. Behalve­­ romans en verhalen schrijft hij onder meer recensies en columns. Lees hier eerdere columns van Ouariachi terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden