null Beeld
Beeld

FramingHans de Bruijn

Transparantie en openbaarheid zijn belangrijk, maar soms is handjeklap noodzakelijk om goede besluiten te nemen

De Kamer moet weer een tegenmacht worden en dus zijn ‘transparantie’ en ‘openbaarheid’ onderdeel van het politieke jargon geworden. Je behoort vierkant achter de norm van transparantie en openbaarheid te staan. Wanneer normatieve begrippen het politieke debat gaan beheersen, dreigt altijd het gevaar van politieke correctheid – hoe uit die zich?

1

Er sluipt een soort orthodoxie de politieke cultuur binnen. Zodra we ook maar iets zien of vermoeden dat tegen de norm ingaat, volgt een veroordeling. Informateur Tjeenk Willink vraagt de fractievoorzitters of ze hem iets in vertrouwen willen meedelen. Het is meteen bingo – dat is niet OK, zegt Joost Eerdmans, ‘we moeten gewoon open kaart spelen’. Je moet zuiver in de leer zijn.

2

We gaan over-interpreteren. Vera Bergkamp wordt gekozen tot voorzitter van de Tweede Kamer. Het Nederlands Dagblad schrijft dat sprake is van een ‘doorzichtige verkiezing’, ‘roemloos handjeklap’ van VVD, D66 en CDA. Of het nu waar is of niet, het is een analyse die we in een cultuur van politieke correctheid al snel accepteren.

3

De norm gaat heersen over de feiten. Natuurlijk, transparantie en openbaarheid zijn belangrijke waarden. Maar soms is vertrouwelijkheid of handjeklap noodzakelijk om goede besluiten te nemen, inclusief moreel goede besluiten. In een cultuur van politieke correctheid is er geen ruimte voor die gedachte. Je wilt de werkelijkheid niet zien, steekt als een struisvogel je kop in het zand – nota bene in naam van de transparantie.

Met een slimme term kun je de werkelijkheid niet alleen beschrijven, maar ook maken. Hans de Bruijn is bestuurskundige en debatspecialist. Wekelijks analyseert hij de sturende taal van beleidsmakers.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden