OpinieJeugdwerkloosheid

Toekomstbeeld voor jongeren: geen werk en wel schulden

Jongeren dreigen het meest de dupe te worden van de coronacrisis. Daarom is het hard nodig om flink te investeren in hun kans op werk, bepleiten Rutger Groot Wassink, wethouder sociale zaken, diversiteit en democratisering Amsterdam, Semih Eski, voorzitter CNV Jongeren en Bas van Weegberg, voorzitter FNV Young & United.

Op de arbeidsmarkt voltrekt zich een drama. Jongeren worden keihard geraakt door de coronacrisis. In april alleen al gingen meer dan honderdduizend banen voor jongeren verloren. Volgens het CBS gaat het om de grootste terugval sinds 2003. Het gevolg is een verdrievoudiging van het aantal jongeren tussen de 15 en 25 jaar met een WW-uitkering sinds het begin van de coronacrisis.

Ook bij de recente instroom in de bijstand is deze leeftijdscategorie oververtegenwoordigd. En na de zomer komt er een enorme groep bij op de arbeidsmarkt: honderdduizenden jongeren die nu nog op school zitten of studeren. We staan aan de vooravond van een ongekende recessie.

Om te voorkomen dat er een verloren generatie ontstaat, is er actie nodig. De gemeente Amsterdam, CNV Jongeren en FNV Young & United pleiten voor landelijke steun voor een crisisaanpak om jeugdwerkloosheid te bestrijden.

Jongeren zijn vaak de eersten die bij tegenwind moeilijk aan de slag komen of hun werk kwijtraken. Dat geldt al helemaal voor jongeren met een bi-culturele achtergrond en voor jongeren zonder startkwalificatie, het minimale opleidingsniveau om kans te maken op de Nederlandse arbeidsmarkt. En als zij werken, hebben ze vaak flex- of tijdelijke contracten. Daarnaast werken zij vaak in sectoren die nu het hardst geraakt worden: in de horeca of de detailhandel.

Twee keer zo hoog

De ervaring leert dat de werkloosheid onder jongeren vaak twee keer zo hoog is als de algemene werkloosheid. En van een slechte start op de arbeidsmarkt hebben jongeren vaak jarenlang last. Uit eerdere crises weten we dat het gebrek aan toekomstperspectief leidt tot andere problemen, zoals een negatief zelfbeeld of een toename van schulden.

Daar komt nog eens bij dat de positie van veel jongeren ook voor de coronacrisis al niet sterk was. Vorig jaar kwam de Sociaal-Economische Raad (Ser) met het verkennend rapport ‘Hoge verwachtingen. Kansen en belemmeringen van jongeren in 2019’. Naast de onzekerheid op de arbeidsmarkt door de wildgroei aan flexwerk maakt het leenstelsel (studiefinanciering) dat jongeren vaak met een schuld aan de rest van hun leven beginnen. Een betaalbare woning huren of kopen is voor steeds minder jongeren weggelegd.

De coronacrisis verdiept deze problemen. Jongeren hebben een stevige basis nodig om te voorkomen dat ze lange tijd last houden van deze crisis. Daarom is een gerichte aanpak van de jeugdwerkloosheid nodig.

Het uitgangspunt moet zijn dat elke jongere een baan heeft of op school zit. Langer doorleren kan voor sommigen de scheve verhouding overbruggen tussen opleiding en de vraag op de arbeidsmarkt. Door het creëren van extra leerwerk- en stageplekken kunnen jongeren ervaring opdoen en hun arbeidskansen verbeteren.

Met intensieve, persoonlijke begeleiding kunnen meer jongeren aan de slag in sectoren waar wel vraag naar personeel is. Dat vraagt aanvullende investeringen in scholing.

Samen doen

Dit kunnen we niet alleen, we moeten het samen doen: gemeenten, kabinet, jongerenbonden en werkgevers. Er is landelijk betrokkenheid en budget nodig, zoals die ook beschikbaar waren tijdens de vorige crisis.

Want dat is het goede nieuws: in de vorige crisis hebben we laten zien dat extra aandacht voor jeugdwerkloosheid resultaat heeft. En niet alleen voor de korte termijn. Een investering in jongeren is immers een investering in de toekomst.

Lees ook: 

Eerder met pensioen om jongeren aan een baan te helpen? Klinkt mooi, maar zo werkt het niet

Vakbonden pleiten voor verruimde regelingen om eerder met pensioen te kunnen gaan, om zo jongere werknemers een ontslag te besparen. De vraag is of dat werkt.

Planbureau: Gevolgen corona voor economie en overheid ongekend

Volgens de jaarlijkse raming van het Centraal Planbureau (CPB) kunnen de gevolgen van de coronacrisis ongekend zijn. In het zwartste scenario houdt de economische crisis anderhalf jaar aan. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden