null

OpinieVaccinatiestrategie

Terminaal ziek, maar op de coronaprik moet moeder nog even wachten

Beeld

Ernstig zieke mensen onder de zeventig hebben de coronavaccinatie hard nodig, maar komen nog steeds niet aan de beurt. En dat terwijl voor hen elke dag telt, betoogt Anke Murillo Oosterwijk. 

Zowel voor de griepprik als voor de coronaprik geldt: kwetsbare ouderen dienen gevaccineerd te worden. Aan de ene kant heeft het oproepen voor de griepprik (vanaf 60 jaar) maatschappelijk belang: net als bij corona voorkomt het dat kwetsbaren ‘door een griepje’ op de ic komen te liggen. Aan de andere kant, en niet geheel onbelangrijk, dient de griepprik ook een individueel belang, namelijk de kwetsbare een gevoel van veiligheid geven zodat deze zich vrijer kan bewegen in de samenleving. Dit individueel belang zie je sterk terug in de cijfers: volgens het Nederlands Huisartsen Genootschap blijken volgens de laatste griepvaccinatiecijfers 65-plussers met medische indicatie het meest bereid om zich te laten prikken (gemiddeld 70 procent). Ter vergelijking: de groep 60-64 zonder medische indicatie waren het minst bereid (gemiddeld 27 procent).

Mijn alleenstaande moeder van 67 met uitgezaaide borstkanker met een levensverwachting van een klein jaar gaat elk jaar trouw de griepprik halen voor dit gevoel van veiligheid. Zo kon ze voor de coronacrisis af en toe op haar kleindochter passen, haar lust en haar leven. Maar de coronacrisis zet de wereld nu al bijna een jaar op zijn kop, wat vooral voor de kwetsbare betekent dat het gevoel van veiligheid nu schaars is. Mijn moeder durft niet naar buiten, krijgt nauwelijks bezoek en durft sinds de nieuwe varianten niet meer naar de fysiotherapie.

Onmenselijk

Tijdens de eerste golf deed Rutte een beroep op de ‘zelfstandigheid’ en het ‘gezonde verstand’ van burgers. Oma’s en opa’s werd bijvoorbeeld afgeraden om op te passen. Ook wij hielden onze adem in en besloten mijn moeder niet in aanraking te laten komen met onze 2-jarige dochter. Maar er is ook zoiets als kwaliteit van leven, en het voelde onmenselijk om het belangrijkste, onze dochter, van mijn moeder af te nemen in de laatste fase van haar leven. Zeker omdat ze daar nou juist zo hard voor vecht: tijd winnen zodat ze haar kan zien opgroeien.

Sinds de zomer pieker ik over het duivelse dilemma ‘levensveiligheid versus levenskwaliteit’. Is het wel verantwoord haar met onze dochter te laten knuffelen, zeker nu de opvang opengaat? En wat als het toch mis gaat? Dat zou ik mezelf nooit vergeven. Daarom kiezen mijn partner en ik er al maanden voor om het risico op besmetting zo klein mogelijk te maken: we werken beiden trouw thuis, laten boodschappen bezorgen en komen nauwelijks ergens.

Nu we al bijna een jaar onze adem inhouden kwam er eind december licht aan het einde van de tunnel: het vaccin! Het advies van de Gezondheidsraad over vaccinatie was namelijk gelijk aan de griepvaccinatiestrategie: oudere kwetsbaren zo snel mogelijk vaccineren. Sindsdien lijkt het perspectief voor terminale patiënten in de verkeerde leeftijdsgroep omgekeerd evenredig te lopen met hun ziekteprogressie. Voor terminale patiënten zoals mijn moeder tikt de klok door. Elke maand, elke week, elke dag telt. Juist daarom is het vaccin voor deze groep zo belangrijk voor de kwaliteit van leven.

Vergeten groep

Ons gevoel van wanhoop bereikte zijn hoogtepunt toen vorige week pijnlijk duidelijk werd dat de 65-plussers met medische indicatie, juist de groep die zich graag wil laten vaccineren, in de coronavaccinatiestrategie vergeten wordt. Even hoopten we op AstraZeneca, maar de leeftijdsgrens valt net verkeerd uit. Dus het lijkt nog wel even te duren voordat de 65- tot -70 jarigen opgeroepen worden. En daarmee lijken de terminaal zieken in deze groep, ironisch gezien, ‘nog maar even te moeten wachten’.

Het belang van het kwetsbare individu blijkt inmiddels ondergesneeuwd in een lawine van paniekbeleid. En zo lijkt het gezonde verstand, waar Rutte eerder een beroep op deed, maar gebrekkig aanwezig te zijn als het gaat om het bepalen van de vaccinatiestrategie. De harde les die wij geleerd hebben in de strijd tegen kanker lijkt voor patiënten in de strijd tegen corona wederom van toepassing: ‘Hoop op het beste, maar stel je in op het ergste’. Heel triest, want het had zelfs in deze moeilijke crisis echt anders gekund.

Lees ook:

De grote vraag is: wanneer krijg ik mijn coronaprik?

Huisartsen beginnen maandag te prikken met AstraZeneca, maar heeft u enig idee wanneer u aan de beurt bent? Een poging om enige orde aan te brengen in het onoverzichtelijke vaccinatieschema.

Huisartsen in gewetensnood door vaccineren alleroudsten

De roep om eerst jongere senioren in te enten wordt luider. Acht huisartsen pleiten daarvoor in Trouw. De alleroudsten voor laten gaan, strookt niet met hun eed, vinden ze.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden