null

OpinieVerduurzaming

Tata Steel en de vakbonden zijn van de oude economie

Beeld Trouw

Laat het Rijk bijspringen om Tata Steel te vergroenen, stellen de vakbonden voor. Maar wie hun argumentatie bekijkt, ziet dat dit niet past in een nieuwe, duurzame economie, stelt lezer Frans Aussems uit Haren.

De vakbonden, waaronder FNV, stellen voor om het Rijk financieel te ­laten bijspringen bij het vergroenen van Tata Steel Nederland in IJmuiden. Omdat het staalbedrijf, ­beter bekend als Hoogovens, in de verkoop staat, gaan de bonden ervan uit dat het moederbedrijf die investering niet zal willen maken. Daarom is volgens hen de steun van de overheid hard nodig.

Het is interessant om deze redenering te bezien met in het achterhoofd het boek Moonshot van Mariana Mazzucato over een nieuwe economie en hervorming van het kapitalisme, dat op 9 mei in Tijdgeest werd besproken. Daarin wordt gesteld dat het huidige kapitalisme hapert. De houding die overheden daarin op zich hebben genomen tegenover de private sector is die van voorwaardenscheppend, zorgend voor een gelijk speelveld, financieel bijspringend waar nodig. Dat heeft ons gebracht waar we nu zijn.

Om daarvan los te komen moeten overheden een richtinggevende rol gaan spelen en in zee gaan met partijen die zich willen committeren aan de gestelde maatschappelijke doelen, schrijft de Italiaans-Amerikaanse econoom. Daaruit volgt dat de belangen van aandeelhouders niet meer boven die van andere belanghebbende partijen verheven zijn bij het nemen van bedrijfs­beslissingen.

Vergroening van Tata Steel is noodzakelijk en het is belangrijk dat een belanghebbende van buiten het bedrijf hiervoor voorstellen doet, maar de FNV en andere bonden zitten kennelijk nog gevangen in de oude economische cirkelredenering die dit probleem juist veroorzaakt heeft. Het Rijk is niet de partij waar als eerste naar gekeken moet worden om de rommel achter Tata Steel op te ruimen.

De overheid is geen flappentap

De kans is klein dat Tata Steel uit zichzelf voldoende zal investeren in CO2-verminderen, omdat het momenteel in de verkoop staat en die investering nu niet wil doen, zoals de vakbonden stellen. Dit ‘omdat’ is waar de schoen wringt. Waarom is het logisch of wenselijk dat een andere partij (het Rijk) de verplichtingen van een bedrijf overneemt? De overheid is geen flappentap.

Tata Steel Nederland maakt namelijk wel winst, betaalt geen vennootschapsbelasting en sluist vermogen door naar de moedermaatschappij. Precies de kenmerken van een private partij die niet bereid is om aan de realisering van de door de overheid vastgestelde maatschappelijke doelen te werken. In een eerlijker kapitalisme, zoals Mazzucato dat in haar boek verwoordt, zou zo’n private partij zichzelf daarmee buiten spel plaatsen.

Zowel de positie die Tata Steel inneemt, als het standpunt van de vakbonden in het huidige krachtenveld, legt de zwakheid van ons economisch systeem bloot.

Lees ook:

Tata Steel pakt vervuiling hoogovens versneld aan, toch zetten omwonenden strafzaak door

Staalbedrijf Tata Steel gaat veel sneller dan gepland de overlast van het hoogovencomplex in IJmuiden te lijf.

Mariana Mazzucato gebruikt de eerste maanlanding als een stap naar eerlijker kapitalisme

Economie moet weer gaan draaien om de publieke zaak, stelt de Italiaans-Amerikaanse econome Mariana Mazzucato.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden