null Beeld

CommentaarTata Steel

Tata kent een papieren werkelijkheid

Redactie Trouw

Opnieuw staat Tata Steel vol in de wind. Het RIVM, dat vorig jaar een link legde tussen de milieu-uitstoot van het bedrijf en de ernstige gezondheidsklachten van omwonenden, presenteerde afgelopen week een studie waarvoor de hoeveelheid schadelijke stoffen in de omgeving van de fabriek zijn gemeten. Ook deze studie is vernietigend, over hoe het milieutoezicht is geregeld en over wat zich werkelijk afspeelde op en rond het fabrieksterrein in IJmuiden.

Zo weten we nu eindelijk hoe de staalfabrikant decennialang het milieu zwaar kon vervuilen maar wel binnen zijn milieuvergunning bleef. Het bedrijf rapporteert en registreert namelijk veel minder schadelijke stoffen dan bij onderzoek in de omgeving is gemeten, constateert het RIVM.

De verschillen zijn enorm. In de omgeving is liefst duizend keer zoveel paks (kankerverwekkende stoffen) aangetroffen, voor lood en koper is dat zes, respectievelijk vijftig keer de opgegeven hoeveelheid. De milieu-uitstoot is dus een papieren werkelijkheid, die, welbeschouwd, het provinciebestuur van Noord-Holland mogelijk maakte. Dat verstrekte immers de mileuvergunning aan Tata Steel maar is ook verantwoordelijk voor de controle op de naleving van die vergunning.

Het toezicht moet veel robuuster

De les van deze affaire is helder: het toezicht moet veel robuuster – in die zin is het helemaal niet zo’n gek idee om, zoals omwonenden suggereren, de milieu-inspecteurs van de IJmond te vervangen door die van de Rijnmond. De laatsten hebben immers, met alle toezicht in de Rotterdamse haven, veel meer ervaring in de controle van grote fabrieken. Mogelijk draagt dat een beetje bij aan herstel van vertrouwen, want ook deze nieuwste RIVM-studie laat helder zien hoe het provinciehuis in Haarlem de belangen van de volksgezondheid heeft opgeofferd aan de belangen van de staalfabriek aan de Noordzeekust. Voor boze burgers is het natuurlijk altijd fijn om gelijk te krijgen, maar dit gelijk heeft wel een heel bittere nasmaak.

Ook moet de milieuwetgeving veel strakker – en daarbij is natuurlijk ook het Rijk aan zet. Tata Steel lijkt zich te verschuilen achter zijn onderaannemers, in een poging de door het RIVM extra gemeten uitstoot te verklaren. Deze bedrijven zijn vaak jarenlang op het fabrieksterrein in IJmuiden actief, beheren daar complete installaties, maar zijn door de wetgever vrijgesteld van de plicht om een milieujaarverslag op te stellen of de emissie te registreren. Daarvoor zijn ze te klein.

Een maas in de wet dus. Waarom bestaat er in deze milieuregels niet zoiets als ketenaansprakelijkheid, waarbij de opdrachtgever te allen tijde aangesproken kan worden op alles wat zijn bedrijfsterrein verlaat, via het riool of fabriekspijp? Werk aan de winkel dus, voor de overheid en natuurlijk ook voor voor Tata Steel.

Het commentaar is de mening van Trouw, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden