Opinie

Studentenstops in techniek zetten een rem op duurzame ontwikkeling

The Green Village, proeftuin voor duurzame innovaties op de campus van de TU Delft, waar men ervaring opdoet met het gebruik van waterstof. Beeld Phil Nijhuis

De gezamenlijke inspanning om jongeren te interesseren voor bètatechniek werpt zijn vruchten af, maar nu hebben universiteiten geen plaats voor hen. Carla Moonen, voorzitter Koninklijke NLingenieurs, en Hendrik Postma, voorzitter Vereniging van Waterbouwers, pleiten voor extra investeringen ‘in het belang van de samenleving’.

Dagelijks werken ingenieurs aan de grote transities en uitdagingen waarvoor we in Nederland en in de wereld staan: de zeespiegelstijging, de klimaatverandering, de energietransitie en het bereikbaar houden van stad en land. Al deze vraagstukken hebben één ding gemeen: we hebben slimme, goed opgeleide mensen nodig om een bijdrage te leveren aan het bedenken en uitwerken van oplossingen.

Deze maatschappelijke uitdagingen kunnen we niet aan zonder technologische innovaties. Veel van de oplossingen die dit kabinet aandraagt inzake de energietransitie (CO2-opslag in de bodem, waterstof, opslag van energie, goedkoper bouwen van windmolenparken) vragen om het denkwerk van ingenieurs en technici.

Ook op het gebied van waterveiligheid weten we een aantal zaken zeker. De zeespiegel stijgt, de bodem daalt en de neerslag valt in steeds meer wisselende hoeveelheden uit de lucht. Ook hier zijn het de ingenieurs die Nederland droog moeten houden. Nu en in de komende honderd jaar. Mensen die technische oplossingen kunnen ontwikkelen en die uit de voeten kunnen met de razendsnelle ontwikkelingen op het gebied van data, kunstmatige intelligentie en virtual en augmented reality.

Wrang

Het belang van het opleiden van voldoende ingenieurs wordt ook door het Rijk onderkend. In 2013 was de rijksoverheid medeondertekenaar van het Techniekpact, samen met werkgevers, werknemers en onderwijsinstellingen. Een van de doelen was om meer studenten te laten kiezen voor exacte opleidingen. Dat begint zijn vruchten af te werpen. Zo nam de instroom van studenten bètatechniek in het hoger onderwijs de afgelopen tien jaar aanzienlijk toe. Gezamenlijk beleid van overheid en maatschappelijke partners dat werkt, is een goede ontwikkeling zou je zeggen.

Het is daarom wrang dat technische universiteiten zich steeds meer genoodzaakt zien om die instroom van studenten te begrenzen. Voor komend collegejaar zullen er weer vijf universitaire bacheloropleidingen met een studentenstop bijkomen in de sector bètatechniek. We slagen er dus in extra jongeren voor techniek te interesseren, maar kunnen hen niet opleiden. Er is simpelweg geen plek.

De reden voor de toename van studentenstops is dat de financiering van het universitair onderwijs enorm achterblijft. Sinds 2000 zijn universiteiten ongeveer een kwart van hun budget per student kwijtgeraakt. De afgelopen tien jaar groeide het aantal bètatechniek-studenten met 78 procent, maar hun onderwijsstaf met slechts een kleine 17 procent. De universiteiten leveren dus een knappe prestatie, maar de grens lijkt wel bereikt.

Kruideniersmentaliteit

Deze ontwikkeling is zorgelijk en gezien de uitdagingen op geen enkele manier te onderbouwen. We moeten de instroom in de bètatechniek niet begrenzen, maar geïnteresseerde jongeren juist opleiden. Ingenieursbureaus en waterbouwers staan te springen om jong talent. En de maatschappelijke en economische positie van de samenleving staat op het spel.

Naar de toekomst toe is iedere extra euro in onderwijs voor deze jongeren goed besteed. Wij roepen daarom de politiek op om in deze studenten te investeren, zodat de stops op technische studies kunnen worden afgeschaft. De huidige begrenzing getuigt van een kruideniersmentaliteit. Die is wellicht effectief in dit boekjaar, maar het gevolg is dat de echte rekening wordt doorgeschoven naar de volgende generatie. Dat mogen we niet laten gebeuren. Want we hebben nù oplossingen nodig voor de toekomst. En die oplossingen moeten toch echt komen van de nieuwe generatie ingenieurs en technici.

Lees ook:

‘Stop met rantsoeneren van universitaire studenten voor technische opleidingen’

Nederland rantsoeneert de instroom van universitaire studenten voor technische opleidingen. Een slechte ontwikkeling, vindt Bart Noordam, vicepresident bij chipmachinefabrikant ASML. Hij pleit ervoor in alle regio’s technische opleidingen aan te bieden.

Techrevolutie gaat iedereen aan

De technologische revolutie gaat veel verder dan het domein van werk. Niet alleen de nerds, maar iedereen moet betrokken worden bij de techno-samenleving, bepleit Antoinette Thijssen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden