null

OpiniePerspectief

Studenten zijn moedeloos en radeloos. Hoeveel kunnen we nog van hen vragen?

Wentel de (psychische) gevolgen van de coronacrisis niet alleen af op studenten, vindt Bjorn Blom, bestuurslid bij het Interstedelijk Studenten Overleg.

Bjorn Blom

In mijn studentenkeuken manoeuvreer ik behendig tussen pannen en messenblokken door. Een goed gevuld studentenhuis met maar liefst twaalf studenten is een zegen in tijden van lockdowns en eenzaamheid. Door het steeds opnieuw op slot gaan van Nederland ben ik inmiddels een aardige thuiskok geworden.

Want wat valt er anders te doen in de avonduren? De avondmaaltijd vormt voor veel van mijn huisgenoten het hoogtepunt van de dag. Sommigen hebben zich uitgeschreven en zitten alleen maar thuis.

‘Ik stop ermee’

’s Avonds, tijdens het eten, zegt een huisgenoot: ‘Ik trek online colleges niet meer, ik stop ermee’. Een andere huisgenoot merkt op dat een stageplek niet meer te vinden is. Even is het stil aan tafel, want niemand weet hoe het verder moet of wat te zeggen. ‘Laten we maar aan het toetje beginnen’, reageer ik en daar is ­iedereen het mee eens.

Waar het basis- en voortgezet ­onderwijs weer fysiek van start is gegaan sinds 10 januari, moet het hoger onderwijs nog wachten voor het rode stoplicht. Je hebt je als gedul­dige student drie keer laten prikken omdat je je vrijheden weer terug wil, maar vervolgens word je uitgeruild bij een politiek potje handjeklap. De basisscholen open? Oké, maar dan het hoger onderwijs dicht, zo lijkt het wel. Het blijft dus onzeker hoe de tweede helft van het studiejaar eruit komt te zien, en dat doet veel met studenten.

Want het gaat hier niet over ‘slechts’ een halfjaar in het ongewisse. Het chronische gebrek aan perspectief voor studenten maakt hen moedeloos en soms zelfs radeloos. De onzekerheid drukt op de geestelijke gezondheid van studenten.

De cijfers liegen er niet om: 26 procent van de studenten in het hoger onderwijs geeft aan in de maand voorafgaand aan de meting de wens te hebben gehad dood te zijn, zo blijkt uit het gezamenlijke onderzoek van het RIVM, Trimbos en GGD GHOR Nederland. Ook de Nederlandse Vereniging van Psychiatrie, die hierover het OMT een brandbrief stuurde, wijst op de psychische nood.

Psychische schade

Met een eventuele verdere verlenging van de onderwijssluiting zal het percentage verder stijgen. Maar hoeveel is onbekend. Psychische schade voor studenten is nu eenmaal niet te vatten in cijfers, zoals besmettings- of opnamecijfers dat wel zijn.

De mentale druk op studenten en het ondermaatse afstandsonderwijs belemmeren zelfontplooiing, en ­zullen leiden tot verkwisting van ­talent. Twijfel over het te bewan­delen carrièrepad is al gemeengoed ­onder studenten.

Hoe vind je een fijne (en geschikte) plek op de arbeidsmarkt als je geen contacten kan opbouwen en de motivatie voor je studie permanent zoek is? Kan ik van mijn ­salaris straks nog een huis huren of kopen? En kan ik mijn schulden wel afbetalen? We sturen studenten naar de arbeidsmarkt zonder toekomstperspectief, met vaak al een mentale inzinking op zak.

Derde lente op je kamer

Het is niet de schuld van de kennisinstellingen zelf of van de moe­gestreden studenten die zich voorbereiden op de derde lente in hun studentenkamer. Het is het gevolg van het uitblijven van het politiek-maatschappelijke debat over wat we van studenten mogen, en vooral kúnnen vragen.

Dat debat is hard nodig. Daarin zou het niet meer moeten gaan over de vraag óf het hoger onderwijs open kan, maar hoe. Zodat er licht is aan het eind van de tunnel. Zodat studenten een perspectief geboden kan worden. Het (psychische) prijskaartje van de coronamaatregelen zoals het sluiten van hogescholen en universiteiten mag niet alleen op het bord komen te liggen van de toekomstige generatie. Daarop liever een driegangendiner van mijn hand. Hoewel niet elke huisgenoot die laatste gedachte deelt.

Lees ook:

Blijvende psychische schade dreigt voor studenten door lockdown

De deuren van MBO, HBO en universiteit moeten zo snel mogelijk open, vindt de Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie. Om grotere psychische schade bij jongvolwassenen te voorkomen.

Lees ook:

Thuisonderwijs maakt veel studerende jongvolwassenen eenzaam. Hoe kun je als ouder helpen?

Nu het hoger onderwijs dicht is, hebben thuiswonende jongvolwassenen het zwaar. Wat kunnen ouders doen om hen te helpen?

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden