Studenten van nu rijk? Integendeel, leenstelsel maakt ze armer dan ooit

Studenten voerden in 2014 in de Tweede Kamer actie tegen het leenstelsel. Beeld ANP
Studenten voerden in 2014 in de Tweede Kamer actie tegen het leenstelsel.Beeld ANP

Het is niet te begrijpen dat media beweren dat het leenstelsel studenten rijk maakt, stelt Bob van Soolingen, bestuurslid van het Interstedelijk Studenten Overleg.

Bob van Soolingen

'Studenten worden rijker', 'het beeld van de armlastige student is achterhaald' en 'studenten spekken spaarrekening met geld van DUO'. Als je de krantenkoppen van 1 september leest, zou je haast gaan geloven dat de overheid de basisbeurs weer heeft ingevoerd. Deze nieuwsberichten, naar aanleiding van een Nibud-onderzoek naar de financiële situatie van studenten, waren bijzonder kritisch richting studenten en de manier waarop zij met geld omgaan.

Er wordt verteld dat studenten van nu niet langer op een houtje hoeven bijten én dat zij ook nog geld overhouden om op te sparen voor hun toekomst. Daarnaast wordt gemeld dat steeds minder studenten het een probleem vinden om te lenen. Hiermee wordt een beeld geschetst van studenten die nu en in de toekomst op grote voet willen en kunnen leven, op kosten van DUO (Dienst Uitvoering Onderwijs).

Stijgende schulden

Het Interstedelijk Studenten Overleg (ISO) is ontzettend geschrokken van deze berichtgeving en de framing. Het is belangrijk dat het onderwerp ook van een andere kant wordt belicht.

In 2015 is de basisbeurs afgeschaft. Dit was een politieke keuze. Studenten moesten vanaf dat moment volledig zelf voorzien in de kosten van levensonderhoud en studie. Een investering in de eigen toekomst, werd dit genoemd.

Om te zorgen dat deze groep jongeren deze kosten überhaupt kon betalen, werd het sociaal leenstelsel ingevoerd. De keuze te willen studeren betekende vanaf dat moment voor het overgrote deel van de jongeren dat zij schulden aan moeten gaan. Het CPB heeft al aangegeven dat zij verwacht dat de gemiddelde studieschuld fors zal stijgen de komende jaren.

Slecht op de hoogte

Het is onbegrijpelijk dat media beweren dat dit leenstelsel studenten rijk maakt. Het maakt hen ongemerkt armer dan ooit en belast hun toekomst enorm.

Iedere cent die geleend wordt, moet na afstuderen netjes worden terugbetaald. Mét rente. Op dit moment is die rente inderdaad relatief laag. Wat er echter niet bij wordt vermeld, is dat deze rente iedere vijf jaar opnieuw wordt vastgesteld.

Het Nibud-onderzoek laat daarnaast ook zien dat studenten slecht op de hoogte zijn van de regels van het leenstelsel. Slechts 4 procent van de ondervraagden kon alle vragen over de regels rondom rente en terugbetaling goed beantwoorden. De invoering van het leenstelsel is dus eerder een molensteen dan een melkkoe voor de studenten.

Herinvoering basisbeurs

De vraag is dan: wat nu? We moeten nadenken over hoe deze generatie studenten beschermd kan worden en hoe hun onzekere financiële positie kan worden verbeterd. De beste oplossing is het herinvoeren van de basisbeurs. Het ISO was, is en blijft tegen het leenstelsel, maar het is belangrijk direct actie te ondernemen om de huidige studenten al te helpen.

In dat kader roept het ISO op tot andere maatregelen. Denk bijvoorbeeld aan het instellen van een renteplafond, zodat de student meer zekerheid heeft over de lening waar hij of zij zich aan verbindt. Daarnaast moet er sterk worden ingezet op betere voorlichting van studenten over de regels én het aanbieden van leenadvies aan studenten. Ondersteun hen bij het maken van deze ongelooflijk belangrijke beslissing in hun leven. Op deze manier wordt de student van vandaag niet het kind van de rekening van morgen.

Lees ook:
- Het terugbetalen van studieschuld is een groeiend probleem
- Studenten zetten deel van lening opzij

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden