Opinie Stikstof

Stro is de oplossing voor het stikstofprobleem

Koeien moesten veel melk geven, maar uiteindelijk lopen we met de ammoniak tegen de muur, zegt adviseur duurzame landbouw Wytze Nauta. Hij weet hoe het anders kan.

Nederland ligt stil vanwege te veel uitstoot van stikstof. Deze stikstof komt vooral als ammoniakgas uit de veehouderij. Dit is logisch als je ziet hoeveel eiwit, met daarin de stikstof, er van ver weg wordt aangevoerd voor het vee, terwijl maar een klein deel van dit eiwit, zo’n 20 tot 30 procent, door het vee wordt benut. De rest wordt weer uitgescheiden als ureum en ammoniak via de uitwerpselen en urine.

De eerste oplossing is dan ook de aanvoer van eiwitten verminderen. Koeien moet je juist gebruiken om eiwit te produceren in plaats van er meer eiwit in te stoppen dan er weer uitkomt. Een koe kan dat door de aanwas van bacteriën in de pens. Maar ook daar komt natuurlijk, na afbraak van deze bacteriën, een deel er weer uit. Dit deel moet worden vastgelegd met koolstofhoudende materialen. En dat zijn met name stro en andere houtachtige strooisels.

Stromest in de grupstal

Voordat de ligboxenstallen kwamen (vanaf 1972) werden de koeien in Nederland gehuisvest op grupstallen, in het stro zoals dat heette. Zo ontstond er vaste stromest. Vaak werd ook de urine nog gescheiden door een gootje in de grup met een plank met gaten daarop, waardoor de urine in de gierkelder kon lopen. De vaste mest werd buiten op een hoop gestapeld. Deze mest stonk niet, de ammoniak werd gebonden aan het strooisel/stro.

In de jaren negentig van de vorige eeuw kwam dr. ir. Jaap van Bruchem vanuit Universiteit Wageningen met een kringloopsysteem waarin hij pleitte voor 5 procent gehakseld stro in het rantsoen van de koeien en ook gehakseld stro in de ligboxen van de koeien. Zo ging dit stro met de mest en urine mee de mestput in en ontstond er ook een vrij stevige mest waarin de ammoniak werd gebonden. Zulke mest stinkt niet bij het uitrijden.

Graan met lange stelen

Van Bruchem werd in het Wageningse niet begrepen. De koeien moesten immers veel melk geven en dat deden ze niet van stro. Nu lopen we dus uiteindelijk met de ammoniak tegen de muur. Zo kan het niet verder.

Mijns inziens is het allemaal niet zo ingewikkeld. De veeboeren moeten nu immers ook meer van hun eigen krachtvoer verbouwen. Dat kan dus meer graan worden met lange stelen, met veel stro-opbrengst. Wellicht kunnen ook nieuwe Natura 2000-natuurgebieden hiervoor gaan worden gebruikt.

Stikstof genoeg daar, dat kan dan met het graan terug in de kringloop worden opgenomen.

Lees ook:

Boeren: Koe vaker in de wei laten scheelt stikstof

Koeien vaker in de wei laten, minder eiwitrijk voer geven en mest aanlengen met water. Boeren kunnen op diverse manieren de stikstofuitstoot van hun bedrijven verminderen, zeggen boerenorganisaties.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden