Opinie Maximumsnelheid

Stop snel met 130 kilometer per uur, want ‘vroem’ is ‘boem’ en vies bovendien

Er zijn veel meer argumenten om snel de maximumsnelheid te verlagen, schrijft oud-projectleider snelheidslimieten Martin Kroon.

Het advies van de commissie-Remkes om snelheidslimieten rond natuurgebieden te verlagen is een goed begin. Trouw beschreef in detail hoe de VVD een vroempartij werd met ‘130’ als kroonjuweel (de Verdieping, 28 september). Rijgenot en de illusie van tijdwinst werden van verkiezingsslogan een wettelijke regeling, ten koste van echte grondwettelijke taken als bescherming van leefmilieu en gezondheid. 

Het blijft paradoxaal dat de veel grotere rol van snelheidslimieten bij verkeersdoden en CO2-uitstoot niet konden bereiken wat nu in de stikstofcrisis wel lukt. Maar rustiger rijden bij natuurgebieden is niet genoeg. De 130 km-limiet is niet alleen in strijd met het stikstofbeleid, ook met het klimaatbeleid en de verkeersveiligheid. Verkeerskundigen en klimaatwetenschappers pleitten overtuigend voor algemene snelheidsverlaging (Verdieping, 5 oktober). Het ministerie van verkeer en de ANWB blijven kruidenieren over het effect.

Snelheidsverlaging betekent rijden met een lager toerental, minder gas geven. Alle auto’s, ook die met katalysator, stoten daardoor met 100 kilometer per uur veel minder stikstofoxiden en CO2 uit dan bij 130. De besparing aan uitstoot van zowel stikstofoxide als CO2 varieert. Het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid suggereerde dat het effect van een verlaging tot 100 op stikstofemissie klein is (Trouw, 4 oktober), maar men weet drommels goed dat de uitstootreductie per auto van CO2 en stikstof kan oplopen tot 40 procent. Zeker als het effect wordt meegenomen van het extra gas geven dat nodig is om in korte tijd op te trekken tot de maximumsnelheid van 130.

Een onbegrijpelijke lappendeken

Het stelsel van snelheidslimieten zorgde vanaf 1988 voor veel minder uitstoot en een forse daling van het aantal verkeersdoden. Door goede controle werd snelheidsbeheersing een prominent onderdeel van het Nederlands klimaatbeleid. Maar vanaf 2012 mocht, onder leiding van toenmalig VVD-minister Schultz, op steeds meer plekken 130 worden gereden. De verkeersbordenmix groeide met aanwijzingen als ‘130’ en ‘100, overdag’. Zelfs een navigatiesysteem komt er niet meer uit. De schade voor het milieu werd weggeredeneerd. Net als de plotselinge stijging in 2015 van 43 naar 81 verkeersdoden dat jaar op snelwegen. Die werd ten onrechte geweten aan smartphonegebruik. Nederland is vanuit de internationale top-3 verkeersveiligheid naar de elfde plaats gezakt. ‘Vroem’ werd ook steeds vaker ‘boem’.

Wanneer men enkel de maximumsnelheid nabij natuurgebieden verlaagt, ontstaat opnieuw een onbegrijpelijke lappendeken, die niet te handhaven is. Alleen met langere trajectcontroles zijn snelheidsverlagingen effectief. Overal 100 kilometer per uur invoeren, is het beste. Dat lijkt nu nog een brug te ver. Het stelsel dat tot 2012 gold, met de maxima 80, 100 en 120, is voorlopig het beste om alle belangen met elkaar in evenwicht te brengen. Dat zijn verkeersveiligheid, klimaat, milieu en bestrijding van de files. Rijgenot valt niet onder het algemeen belang. Algehele snelheidsverlaging moet alsnog in het Klimaatakkoord worden afgesproken. Mijn voorstel is op langere wegdelen rond natuurgebieden een maximum van 100 in te stellen, net als op de drukste snelwegen zoals de A2 en de A4.

Een algemene 120 km-limiet voor de overige snelwegen is optimaal, dat is in Europa het gemiddelde. Met eerlijke voorlichting en met meer trajectcontroles is effectieve handhaving mogelijk. Dat geldt ook voor de 80 km-limiet voor vrachtwagens. Alle effecten tezamen leveren honderden miljoenen euro’s besparingen op aan brandstofkosten, milieu, ongevallen en files. Bouwplannen kunnen doorgaan. Wie weet, wordt Rutte-III met 130 km/u afschaffen toch ‘het groenste kabinet ooit’.

Lees ook:
Remkes zet kabinet het mes op de keel met zijn stikstofadvies

Er is veel meer nodig om de stikstofcrisis te bezweren, zei de commissie-Remkes vorige maand, maar verlaging van de maximumsnelheid is zeker nodig.

‘Langzamer rijden op de snelweg heeft nauwelijks effect op de stikstofbelasting’

Volgens een onderzoeker gaan we er veel te veel van uit dat nu iedereen 130 op de snelweg rijdt, en na een verlaging allemaal naar 100 gaat. Daarom vallen de opbrengsten van een verlaging mogelijk tegen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden