Opinie Kledinglabels

Stop met lukraak kleding kopen en verander Black Friday in Green Friday

Maak van Black Friday Green Friday. Dan kunnen we tenminste kiezen voor kleding die mens en milieu niet uitput, stelt Gerbrich Kozijn, toezichthouder bij de Autoriteit Consument en Markt (ACM).

Als ik aan honderd mensen vraag hoe ik de planeet kan redden, krijg ik tachtig keer het antwoord: stoppen met vliegen en vlees eten. Dat stoppen met spullen kopen met stip op één staat, beseft bijna niemand (zie de ‘Impact Top 10’ van Babette Porcelijn).

Vooral bij kleding is het scoren. Als je het nog niet wist: de kledingindustrie is een van de meest vervuilende sectoren. Om je bijdrage aan vervuiling te verkleinen is stoppen met shoppen de snelste weg, maar niet altijd te doen. Als ik wél iets koop, wil ik gericht kunnen kiezen voor kleding die mens en milieu niet uitputten. Dan is kennis over wát er te kiezen is wel belangrijk. En op dat punt wordt het ons als kledingrevolutionairs niet makkelijk gemaakt. In mijn zoektocht naar ‘schone’ kleding raak ik compleet verdwaald.

Biologisch katoen

Ik zoek bijvoorbeeld naar een nieuwe spijkerbroek, omdat ik tweedehands niet slaag. In mijn favoriete winkel zie ik een donkergrijs exemplaar. Geïnspireerd door de Dutch Sustainable Fashion Week bestudeer ik het label: ‘gemaakt met biologisch katoen’. Bingo! Maar ik raadpleeg de winkelmedewerkster voor meer informatie over de hoeveelheid biologisch katoen: 100 procent? “Dat is lastig te zeggen”, antwoordt ze, “het is een ondoorzichtige markt en eigenlijk niet na te gaan.”

Een onbevredigend antwoord. Het label zegt dus helemaal niets, maar toch sus ik mezelf met irrationele overwegingen. De verkoopster was tenminste ‘eerlijk’ en haar bedoelingen zijn vast goed. Ik koop de broek. Toch baal ik thuis. Een paar dagen later breng ik de broek terug. Ik wil duidelijkere informatie.

Aan dit label was waarschijnlijk weinig gelogen. Al zit er 0,01 procent biokatoen in, dan is het nog ‘gemaakt met biologisch katoen’. Vreemd dat dit nietszeggende label erop mag zitten.

Lege groene claims

Naast deze biokatoenbelofte zijn er talloze voorbeelden van lege groene of duurzaamheidsclaims, die nauwelijks informatie geven of simpelweg onwaar zijn. Uit een groot marktonderzoek van de Europese Commissie (Consumer market study on environmental claims for non-food products, uit 2014) blijkt dat er veel consumenten zijn die compleet verdwalen in dit soort groene kreten en het vertrouwen hierin kwijt zijn.

Dit is slecht voor de markt. Merken die wél eerlijk zijn komen hierdoor niet zo makkelijk bovendrijven. Dat is zonde. Want de kledingsector wil best verduurzamen, alleen wordt dat nu vooral getrokken door moedige pioniers die hun nek uitsteken en vaak niet beschikken over een agressief marketingarsenaal.

Veel marketing is gericht op het verkopen van ‘groene leugens’ om ons als kopers de indruk te geven dat we goed bezig zijn door hun spullen te kopen. Dit moet anders. Bedrijven moeten met de billen bloot en ons eerlijke informatie geven. De overheid heeft hier een cruciale taak, door een gelijk speelveld te bieden. Verplicht álle bedrijven nauwkeurige informatie te geven. Noem het de anti-struisvogelverplichting, die voor elk kledingstuk geldt. Wat is er bijvoorbeeld gebeurd in de handelsketen met betrekking tot uitstoot, watergebruik en arbeidsomstandigheden? Geef deze informatie op een toegankelijke én controleerbare manier. Op het label, in de winkel, op de websites. Zorg voor een objectief systeem waarin informatie verzameld en beoordeeld kan worden.

Een normerend begrip van ‘duurzaamheid’ en ‘milieuvriendelijk’ helpt ook tegen het willekeurig smijten met deze termen. Bedrijven die niet eerlijk zijn en greenwashen, hebben een prikkel nodig van een toezichthouder.

Green Friday

Ik heb het echte verhaal nodig om bewust te kunnen kiezen. Zodat ook ik mijn struisvogelpak uit kan trekken en niet meer om de werkelijkheid heen kan. Hierbij is het nodig dat wij vraagtekens gaan zetten bij wat we zien. Stel vragen aan bedrijven, eis eerlijke informatie. Laten we samen de collectieve ‘groene bubbel’ van onwetendheid doorprikken. Ik stel voor om als bedrijf, overheid én consument Black Friday te transformeren naar Green Friday, zodat we direct weten of we gewoon die broek kunnen kopen of deze moeten laten hangen.

Lees ook:

Sinterklaas moet rap zijn webmandje vullen

Bezorgdiensten vrezen een bestelpiek rond december. Thuiswinkel.org roept op de onlinecadeaus zo snel mogelijk te bestellen.

Hoe activistisch is de aanschaf van een duur Patagonia-jack?

Outdoormerk Patagonia staat hoog op menig duurzaamheidslijst. Schuurt het bedrijf met platform Action Works niet te dicht tegen activisme aan?

Hoe zorg ik dat mijn puber duurzaam shopt?

Een meisje van vijftien jaar is vegetariër en loopt mee met de klimaatmars, maar laat zich tijdens het shoppen met vriendinnen verleiden door al dat moois voor weinig.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden