Opinie

Stille diplomatie bereikt meer dan abortusboot

De abortusboot in een haven nabij Tetouan Beeld AFP

Hoewel iedere vrouw altijd het niet-onderhandelbare recht moet hebben om baas in eigen buik te blijven, is het optreden van de abortusboot van Women on Waves in de haven van Marokko onverantwoord te noemen. Met name omdat het gebruiken van typisch westerse actiemethodes en de daarbij horende schokkende beelden in een niet-westers land nu eenmaal al gauw uiterst schadelijke gevolgen kan hebben.

Abortusgerelateerde kwesties liggen per definitie gevoelig. Zeker als het om laagopgeleide en kansarme vrouwen in islamitische landen gaat, moet een vrouwenorganisatie daarover dus geen geruchtmakende en schokkende campagnes gaan voeren. Dat is dwaas en onverantwoord. Campagne voeren is een prima instrument als je frisdrank wilt promoten. Maar campagne voeren is geen goed instrument als je in een islamitisch land abortuszaken wilt bespreken. Als feministen kansarme Marokkaanse vrouwen echt willen helpen bij hun abortusproblemen en hen daarover willen voorlichten, dan is stille diplomatie de enige goede aanpak.

Heeft Women on Waves bijvoorbeeld bedacht dat het medicijn dat al heel lang in Marokkaanse apotheken te koop is om een miskraam op te wekken, door de grote ophef nu weleens plotseling verboden kan gaan worden of erg duur kan worden? En heeft Women on Waves ook overwogen dat hun publieke actie in Marokko door vaders en broers gemakkelijk uitgelegd kan worden als propaganda van seks voor het huwelijk? In de trant van: vrouwen gaan jullie maar lekker onbekommerd vrijen, want als jullie ongewenst zwanger worden dan zijn wij feministen er om jullie te helpen?

Dolle Mina's
Als er gekeken wordt naar de manier waarop feministen in de jaren zestig in Nederland actievoerden, dan valt op dat zij heikele kwesties vooral via geruchtmakende publieke optredens aan de orde stelden, zoals de Dolle Mina's met op de blote buik het opschrift 'baas in eigen buik'. In Marokko is het ondenkbaar om met een dergelijke opschrift actie te voeren. Wie zijn doelen wil realiseren, moet niet alleen rekening houden met de doelgroep en zijn omgeving. Een islamitisch land als Marokko heeft niet dezelfde periode van verlichting doorgemaakt als het Westen. Er moet sterk rekening worden gehouden met eer, familiegevoelens en alles wat de omgeving belangrijk vindt.

In zo'n land bereik je veel en veel meer door dit soort uiterst gevoelige onderwerpen in kleine kring en in stilte te bespreken. Met een exhibitionistische aanpak schiet je als feministische zusters je doel voorbij en dat is erg jammer.

Dom en zielig
Het vrijmakingsproces van vrouwen in Marokko bevindt zich veelal in een ander krachtenveld dan dat van de Nederlandse vrouw. Ook mag niet uit het oog worden verloren dat de emancipatie van sommige groepen Marokkaanse vrouwen in Marokko op een aantal punten veel verder is gevorderd dan die van sommige Marokkaanse vrouwen in Nederland. Het is dus niet reëel en weinig tactvol om Marokkaanse moslima's alleen maar weg te zetten als dom en zielig. Internationaal wordt Marokko geprezen om zijn gemoderniseerde familiewet en de rol die de vrouw hierin krijgt. In een korte periode heeft Marokko op het vrouwenrechtenvraagstuk een aantal sprongen vooruit gemaakt, dankzij de Marokkaanse vrouwen die op hun eigen manier niet geschuwd hebben te strijden voor vrouwenrechten.

Emancipatie is te vergelijken met een handgeweven wandtapijt. Laat iedere generatie in een eigen tempo en met eigen kleuren en draden haar aandeel in dat grote tapijt aanbrengen en schiet daar vooral niet op een onbezonnen manier gaten in.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden