column

Stijn Fens denkt in Rome meer aan Ajax dan aan Bernini

Stijn Fens Beeld Jorgen Caris

Toen Ajax afgelopen zondag door PSV over de knie werd gelegd, stond ik met zo’n tweehonderdeneen anderen in de rij voor de Galleria Borghese. 

Een weelderig museum, gelegen in dat grote Romeinse park waar het altijd weekend lijkt te zijn. Ik ging er vooral heen voor de beelden van Gian Lorenzo Bernini, de Messi van de Romeinse beeldhouwkunst en voor Caravaggio, zeg maar de Maradona van de Italiaanse schilderkunst.

Je moet weken van tevoren een kaartje bestellen voor zo’n museum en krijgt dan twee uur de tijd om de kunstwerken te bekijken. Maar alvorens we werden toegelaten tot het Heilige der Heiligen, moesten we twintig minuten wachten in een grote, volle wachtruimte. Je moet vooral niet denken dat je in zo’n museum ook maar iets voorstelt.

Toen er eindelijk beweging kwam in de rij waarin we stonden en we mochten gaan lopen, was er in Eindhoven al een kwartier gespeeld. Ik wist niet hoe het ervoor stond. Mijn telefoon had geen bereik en de alerts van de drie Nederlandse voetbalapps waarbij ik ben aangesloten, konden de Alpen niet over.

We moesten een eindeloze wenteltrap op. Toen we uiteindelijk hijgend in de eerste zaal van het museum arriveerden, kwam er een piepje uit mijn telefoon die in mijn linkerbroekzak zat. Ik had weer bereik. Het was 1-0 voor PSV. Bij het borstbeeld van paus Paulus V, gemaakt door Bernini, was het al 2-0. Bij de David van dezelfde kunstenaar stond het zelfs 3-0. Ajax en PSV namen mij nogal in beslag en ik kon me maar moeilijk concentreren op al het moois om mij heen. Er ging van alles door elkaar lopen in mijn hoofd.

Kasper Dolberg

Zo veranderde de jongen met fruitmand op het schilderij van ­Caravaggio in Ajax-speler Carel ­Eiting en zag ik in een Romeins mozaïek van gladiatoren plotseling zijn collega Tadić lopen. Helemaal mis ging het bij het fenomenale beeld van Apollo en Daphne, ­inderdaad weer een schepping van Bernini. Je ziet hoe de zonnegod Apollo de nimf Daphne belaagt. Die is daar niet van gediend en vraagt haar vader om hulp. Hij zorgt ervoor dat ze langzaam maar zeker in een laurierboom verandert, maar Apollo geeft niet op. Ik las het in een gids, keek op en zag hoe Ajax-aanvaller Kasper Dolberg achterna werd gezeten door PSV-verdediger Daniel Schwaab.

Maar nergens in de Galleria Borghese kwam ik die zondagmiddag in Rome Ajax-trainer Erik ten Hag tegen. Te hoekig, te Hollands. Ik had met hem te doen nadat het definitief 3-0 voor PSV was gebleven, ook al vraag ik me af of hij wel echt bij Ajax past. Te hoekig, te weinig Amsterdams. Je weet dat sommige voetbaljournalisten na zo’n nederlaag hun messen slijpen om de verliezende trainer onder handen te nemen. En inderdaad: de volgende dag opende de voetbalinquisitie van de Telegraaf de jacht op Ten Hag. Misschien was hij inmiddels al bezig te veranderen in een beuk.

Pretpark van de dood

Ik liep toen inmiddels op de Via Veneto, die net als Ajax haar gloriejaren achter zich heeft liggen. Aan het begin van deze straat bevindt zich een van de merkwaardigste ­attracties van de eeuwige stad, een crypte vol schedels en botten van kapucijner paters en broeders. Op elkaar gestapeld en aan elkaar ­geplakt. Zo’n 3700 leden van de meest aandoenlijke orde binnen de katholieke kerk vonden hier hun laatste rustplaats. Een soort pretpark van de dood.

Ik stond in een van de ruimtes en keek naar tientallen schedels en andere stoffelijke resten. Toen ik in die schedels het volledige elftal van Ajax en hun trainer meende te ­herkennen, schrok ik. Was ik gek aan het worden? Vervolgens ­merkte ik dat er iemand naast me stond. Het was PSV-trainer Mark van Bommel, die meer dan ooit op een Romeinse keizer uit de derde eeuw na Christus leek die net een belangrijke veldslag had gewonnen. “U ook hier?”, vroeg ik ­verbaasd. “Ja”, zei hij, “ik kom hier wel ­vaker.” Hij draaide zich voldaan om naar het knekelfestijn voor hem.

Toen viel mijn oog op het bordje dat te midden van al die dode ­kapucijnen stond. Als vanzelf las ik hardop de tekst die erop stond: ‘Wij waren wat jullie nu zijn, en wat wij nu zijn, zullen jullie worden.’

Ach, Rome. Altijd een liefdevolle moeder, maar nooit te beroerd om een corrigerende tik uit te delen. 

Columnist Stijn Fens schrijft over katholicisme. Al zijn eerdere columns vindt u hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden