null Beeld

Commentaar

Steun nodig voor ‘werkende armen’

Redactie Trouw

De Nederlandse overheid is na twintig jaar bezuinigingen zodanig verzwakt, dat zij niet meer in staat is om burgers in acute financiële nood snel te helpen.

Het was een trieste conclusie die premier Mark Rutte trok tijdens het koopkrachtdebat deze week. Geld is niet het probleem, maar de uitvoeringsorganisaties kunnen het werk niet meer aan, zei hij. De politiek kan voortaan hoog of laag springen, burgers in acute situaties snel willen helpen, maar het overheidsapparaat kan niet meer leveren. Dat is de nieuwe werkelijkheid waarmee de politiek de komende jaren moet leven. Wat in twintig jaar is afgebroken, is immers niet zomaar hersteld.

Het parlement wilde dolgraag nog wat extra koopkrachtcompensatie dit jaar, want 1,2 miljoen huishoudens kunnen volgens het CPB binnen drie maanden de rekeningen niet meer betalen.

Pas volgend jaar nieuwe koopkrachtmaatregelen

Maar Rutte hield alles af. Alle 38 aangedragen opties van de Kamer waren ‘onverantwoord’, stelde hij. Het is dankzij de reddingsboei van gemeenten dat het kabinet de laagste inkomens nog wel 500 euro extra geeft. Dat bedrag krijgen ze bovenop de 800 euro energiecompensatie. Maar verder wil het kabinet pas voor volgend jaar kijken naar nieuwe koopkrachtmaatregelen.

Rutte negeerde het argument dat noodlijdende huishoudens niet kunnen wachten en nú al steun nodig hebben. Hij wil sinds de toeslagenaffaire goed luisteren naar de uitvoeringsorganisaties. En iedereen wordt door de oorlog een beetje armer, stelde hij. Rutte verwees opnieuw naar de 6,5 miljard aan koopkrachtmaatregelen die het kabinet dit jaar al trof.

Maar er is een groot verschil tussen een beetje armer worden, of de rekeningen niet meer kunnen betalen. Het overgrote deel van de Nederlanders komt ook niet in de problemen. Zij teren hooguit in op hun spaarrekening. Dat geldt niet voor de 1,2 miljoen huishoudens die geen buffers hebben. Zij kunnen geen kant op. Dat het kabinet hier geen oog voor heeft, valt moeilijk te begrijpen.

Scheefgroei herstellen

Voor de werkende armen zijn de druiven zuur. Zij werken voor een inkomen rond het minimumloon, dat maar ietsje meer is dan het sociaal minimum. Maar zij krijgen geen 800 euro energietoeslag, of de extra 500 euro.

Minimumloners hebben daardoor minder besteedbaar inkomen dan uitkeringsgerechtigden. Terwijl de overheid wil dat werken loont, zorgt ze zo voor het tegenovergestelde. Die fout maakte de politiek vaker en heeft weinig met uitvoeringsproblemen te maken.

Het kabinet moet deze scheefgroei tussen het inkomen van sociale minima en de lage inkomens van werkenden herstellen. De koninklijke weg hiervoor is een substantiële verhoging van het minimumloon, liefst al aangekondigd op Prinsjesdag. Dan worden uitkeringsinstanties ontlast omdat veel inkomensondersteunende maatregelen kunnen worden afgeschaft en werken echt gaat lonen.

Het commentaar is de mening van Trouw, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden