null

OpinieKosovo

Steun democratisch Kosovo en hef die zinloze reisblokkade op

Hoe modern Kosovo ook is, inwoners hebben nog steeds een visum nodig om de EU in te komen. Dat is onverstandig, vinden PvdA-europarlementariër Thijs Reuten en Stefan van Dijk, die sinds 2012 in Kosovo woont en werkt.

Thijs Reuten en Stefan van Dijk

Hier hebben we dertig jaar op gewacht’, zegt president Zelenski, gehuld in een legergroen T-shirt met een berg zandzakken op de achtergrond, terwijl hij Oekraïne officieel aanmeldt als kandidaat-lidstaat voor de Europese Unie. Het was een symbolisch maar wrang moment dat de discussie over het Europese toetredingsbeleid op scherp stelde. De landen in de westelijke Balkan kijken met interesse toe: wat betekent dit voor hen? Zoals voor de inwoners van Kosovo, die nog altijd een visum aan moeten vragen voor de EU.

Eén ding werd afgelopen weken duidelijk: onze directe Europese omgeving verdient de volle aandacht – en laten we Kosovo daarbij niet vergeten. Na een verwoestende oorlog is het land rond de eeuwwisseling leeggestroomd, arm en onrustig. Maar in de decennia die volgden, herstelde het indrukwekkend snel. Dat leidde in 2012 tot een belangrijke stap: de dialoog over visumvrij reizen voor Kosovaren in de EU ging van start. Een dialoog die tien jaar later nog altijd voortduurt, terwijl burgers uit alle buurlanden al wél zonder visum de EU in kunnen.

Dat is onbegrijpelijk. Zeker omdat Kosovo beter scoort dan de andere niet-EU-Balkanlanden in de Global Organized Crime Index 2021 en Democracy Report 2022, waar het gaat om de aanpak van georganiseerde misdaad en om democratisering. Vorig jaar verkozen de Kosovaren al voor de tweede keer een vrouwelijke president – daar kunnen we in Nederland nog van leren.

Kosovo heeft hard gewerkt

Wanneer een land in aanmerking komt voor visumvrij reizen in de EU, gaat dat gepaard met allerlei voorwaarden. Kosovo heeft hard gewerkt en zes jaar na het starten van de onderhandelingen, constateren de Europese Commissie en het Europees Parlement dat Kosovo er objectief gezien klaar voor is.

Maar helaas, de EU-lidstaten kunnen het er niet over eens worden. Frankrijk en Nederland liggen dwars. Onze regering vindt de vooruitgang op het gebied van corruptie en georganiseerde misdaad nog niet overtuigend genoeg. Een vage en moeilijk te onderbouwen positie, die met name politiek gemotiveerd lijkt. Daarmee ondermijnen onze politici een proces dat juist op onbevooroordeelde criteria gebouwd is.

Zakenrelaties ontmoeten

De gevolgen voor de inwoners van Kosovo zijn groot. De IT-sector is een goed voorbeeld. Veel jongeren werken voor succesvolle bedrijven, die vooral klanten hebben in West-Europa. Geregeld moeten IT-ondernemers naar Nederland of Duitsland toe om hun zakenrelatie te ontmoeten, maar moeten ze hiervoor een langdurig bureaucratisch en kostbaar proces door. Dit kan weken of maanden duren – en dan nog kunnen ze zonder duidelijke reden worden geweigerd. Dit geldt ook voor studenten, toeristen en mensen die gewoon hun familie willen bezoeken in West-Europa.

Met de VVD voorop is de Nederlandse regering duidelijk geen fan van EU-uitbreiding. Maar we moeten helder vaststellen waar het over gaat. In het geval van Kosovo gaat het niet om toetreding tot de EU. Daar is het land nog niet eens officieel kandidaat voor. Het gaat nu alleen om vrij reizen in de EU, waar Kosovaren veel voordeel uit kunnen halen.

Meer contact tussen de EU en Kosovo, zal het bevorderen van democratie en rechtsstaat alleen maar ten goede komen. De wereldberoemde zangeres Dua Lipa, deels opgegroeid in Kosovo, zei daarover recent: “Geef ons een kans en we zullen uitblinken.”

Democratie steunen

Door beloftes niet na te komen, lopen we het risico de inwoners van Kosovo van ons weg te duwen. Dat is in niemands belang, ook niet in dat van ons.

We hoeven niet uit te leggen dat het onwenselijk is wanneer landen op de westelijke Balkan in de richting van Rusland en China kijken, in plaats van naar de Europese Unie. Juist nu verschillende Europese landen autocratische neigingen vertonen, moeten we een democratisch, EU-georiënteerd land als Kosovo steunen. Hoog tijd om onderbuikgevoelens opzij te zetten en de Kosovaren het juiste signaal te geven. Tijd voor Nederland om de zinloze blokkade tegen visumvrij reizen op te heffen.

Lees ook:

Oekraïne ‘hoort erbij’ maar krijgt geen bliksem-lidmaatschap van de Europese Unie

Europa heeft het zwaar getroffen Oekraïne weinig te bieden. Het land krijgt geen bliksem-lidmaatschap van de Europese Unie. ‘Dat bestaat eenvoudigweg niet’, zo zei Mark Rutte.

Lees ook:

Ondanks 700 miljoen EU-steun, is de rechtsstaat op de Balkan nog ver weg

Ondanks al het geld dat de Europese Unie er de afgelopen jaren aan uitgaf, is de rechtsstaat op de westelijke Balkan nog ver weg. Dat is zorgelijk, zegt de Europese Rekenkamer.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden