Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Sterke positie Xi Jinping negeert de les van Mao

Opinie

Trouw

President Xi Jinping (achtergrond) krijgt een status die een Chinese leider sinds Mao Zedong niet heeft gehad. © AFP
Commentaar

Heeft China een leider nodig die zijn leven lang in functie kan blijven? In ieder geval in theorie, zo bepaalde de leiding van de Communistische Partij dit weekeinde toen ze de Chinese grondwet ontdeed van de passage waarin de ambtstermijn van de president wordt beperkt tot twee. Volgende week zal het Nationale Volkscongres de wijziging bekrachtigen.

De nieuwe regels geven de huidige president Xi Jinping de mogelijkheid om na 2021 langer aan te blijven, en alles wijst erop dat hij dat ook van plan is. De afgelopen jaren stak de Chinese leider al veel energie in het versterken van zijn positie. In het kader van corruptiebestrijding wist hij belangrijke politieke rivalen uit te schakelen, en om zijn persoon en ideeën ontstond de afgelopen jaren een persoonlijkheidscultus. Dezelfde grondwet die hem nu langer aan de macht houdt, krijgt straks een preambule die refereert aan ‘Xi Jinpings gedachtengoed over socialisme met Chinese karakteristieken voor een nieuw tijdperk’.

Lees verder na de advertentie
Ongelimiteerde macht corrumpeert, en juist China
is daarvan hét voorbeeld

Daarmee sluit China definitief een tijdperk af waarin het land via ‘collectief leiderschap’ werd aangestuurd. En Xi krijgt een status die een Chinese leider sinds Mao Zedong niet heeft gehad.

Lame duck

Dat Xi langer aan wil blijven is op zich begrijpelijk. Net als in een democratie als de Verenigde Staten is ook een leider in China aan het eind van zijn laatste termijn een lame duck, iemand die beleidsmatig niet zoveel meer voor elkaar krijgt terwijl opvolgers zich klaarmaken om de leiding over te nemen. En dat terwijl Xi juist grootse plannen heeft met China: het land moet verjongd en in zijn oude glorie hersteld worden, zich van een maakindustrie tot een creatieve industrie ontwikkelen en zijn rechtmatige plek op het wereldtoneel opeisen – naast, of zelfs boven de VS.

Allicht zullen Xi en zijn bondgenoten daarom beweren dat zijn machtsgreep niet om hem persoonlijk draait, maar om de belangen van de Communistische Partij en de stabiliteit van het land. Dat alleen een vaste hand China door de komende decennia kan leiden, alleen een visionair of een ‘lingxiu’ – de eervolle titel die in communistisch China voor Mao Zedong was gereserveerd, maar die nu ook wordt gebruikt voor Xi.

Maar juist vanwege die laatste vergelijking hadden de Chinezen zich beter tien keer kunnen bedenken voor ze Xi ruim baan gaven. Ongelimiteerde macht corrumpeert, en juist China is daar hét voorbeeld van. Onder Mao kende het land excessen die in de wereldgeschiedenis nauwelijks hun weerga kennen. Juist door die les wijs geworden stelden zijn nazaten in de Communistische Partij een limiet aan de presidentstermijn. Het is een fout om die les nu terzijde te leggen.

De mening van de krant, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Lees ook:

Ook al kan hij levenslang president blijven, toch is president Xi geen dictator, meent China-expert Frank Pieke van de Universiteit Leiden.

Deel dit artikel

Ongelimiteerde macht corrumpeert, en juist China
is daarvan hét voorbeeld