Commentaar

Stemmen over de grens is een leuk idee

Beeld Hartman, Maarten

Wordt het een begin van een Europese ‘superstaat’ of juist een duidelijke versterking van het democratisch gehalte van Europa? Op voorstel van het Europees Parlement buigen de regeringsleiders van Europa zich binnenkort over het voorstel van ‘pan-europese kieslijsten’. 

Daarmee zou je als Nederlander straks in theorie ook op een Griek of een Belg kunnen stemmen voor het Europees Parlement. Dit soort zetels zouden bovenop de ruim 700 zetels komen die we in Europa nu langs nationale lijnen na verkiezingen verdelen.

Het idee is niet jong, maar is opnieuw gaan leven doordat de Britse parlementszetels na de Brexit ineens vrijkomen, én doordat de Franse president Macron zich vol vuur achter dit idee heeft geschaard. En het klinkt ook logisch: willen we een echte Europese politieke cultuur bevorderen, dan vereist dat ook volbloed Europese politici. Dit hoeven niet per se sterk Europa-gezinde kandidaten te zijn, zoals tegenstanders van het plan vrezen. Ook eurokritische geluiden kunnen zo op een breder podium gehoord worden.

Voor het Europees Parlement is dit een volgende stap naar meer invloed. Eerder introduceerde het parlement de ‘Spitzenkandidaten’, een manier om de keus van de voorzitter van de Europese Commissie (voorheen een achterkamerbesluit van de nationale regeringsleiders) sterk te beïnvloeden door een verkiezing. Veel aandacht kreeg het niet, maar nieuw was het wel. De Spitzenkandidaten, meest leiders van de grote Europese partijfracties, gingen met elkaar in debat. De fractie van Luxemburger Juncker werd de grootste, en hij werd vervolgens de huidige commissievoorzitter.

Andere koek

Pan-Europese kandidaten in het parlement is natuurlijk andere koek dan een commissievoorzitter, toch kan het politieke debat er garen bij spinnen. Mits de kandidaten een meer dan landelijke uitstraling hebben en de invulling van de posten niet met bureaucraten gebeurt. Een kandidaatschap van bijvoorbeeld Gianis Varoufakis, de flamboyante Griekse oud-minister, of de Belg Guy Verhofstadt, en de boel zal al wat meer gaan bruisen. Dan heeft de Europese kiezer naast het Songfestival iets nieuws om gezamenlijk naar te kijken in mei 2019.

Het plan is een sympathieke poging tot meer betrokkenheid bij de Europese verkiezingen, al is er een grote kans dat het bij een volgende bijeenkomst van de nationale regeringsleiders weggestemd wordt. Want voor aanname van het plan is unanimiteit vereist; is er één land tegen, dan gaat het niet door. Ook dat is een Europese democratische verworvenheid.

De mening van de krant, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Lees hier meer commentaren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden