Opinie

Stel het algemeen belang boven belastingvoordeel voor multinationals

Het logo van Facebook. Beeld AP

De Europese Commissie pakt eindelijk de handschoen op. Ze wil een einde maken aan het vetorecht van EU-landen als het gaat om Europese belastingzaken, schrijft Bas Eickhout, lijsttrekker GroenLinks Europa, namens de Europese Groenen kandidaat-voorzitter van de Europese Commissie.

Daarmee zouden de EU-landen maatregelen tegen belastingontwijking eindelijk voortvarend kunnen doorvoeren. Zodat de internetgiganten Google, Apple, Facebook en Amazon het aandeel belasting betalen dat past bij hun miljardenomzet. Zoals dat, in kleinere hoeveelheden, ook wordt betaald door de bakker en boekhandel op de hoek.

Zodat bijvoorbeeld Nederland niet langer fungeert als belastingparadijs voor NikeStarbucks en Ikea. Zodat multinationals niet langer hun geld over de wereld schuiven om zo min mogelijk belasting te betalen terwijl zij net als andere bedrijven gebruik maken van onze infrastructuur en het onderwijs. De Europese Commissie heeft het juiste thema te pakken: zolang grote bedrijven nauwelijks belasting betalen, is van een sociaal Europa geen sprake.

Dwarsligger

Maar de door de Europese Commissie voorgestelde oplossing is symboolpolitiek. Om het vetorecht te veranderen in besluitvorming bij meerderheid, moeten landen eerst unaniem (dus met vetorecht) instemmen. De belastingparadijzen staan paraat om dit voorstel naar de prullenbak te verwijzen.

Nederland heeft het afschaffen van het vetorecht in feite al doodverklaard. “Leuk nieuw plan, maar niet realistisch”, reageerde minister Hoekstra dinsdag op de Europese voorstellen. Ook minister Blok ziet geen reden om de besluitvorming te verbeteren. “Nederland en ook andere lidstaten stellen zich over het algemeen constructief op in de Raad”, stelde hij onlangs. Dat is een gotspe gezien het feit dat Nederland zelf in 2017 nog wetgeving afzwakte waardoor belastingsluiproutes voor multinationals pas vijf jaar later dan gepland worden aangepakt. Nederland is al bijna twintig jaar een ‘notoire dwarsligger’ in een Europese werkgroep die schadelijke belastingconcurrentie tegengaat, concludeerden het Financieele Dagblad en de NOS.

Bas Eickhout van GroenLinks. Beeld anp

Als de Europese Commissie echt stappen wil zetten richting een Europa van eerlijke belastingen, kan ze de lidstaten voor het blok zetten. Het verdrag biedt namelijk ook mogelijkheden om wetten te maken zonder vetorechten, om verstoring van de interne markt tegen te gaan. Als zelfs de voortdurende agressieve strijd om multinationals naar het laagste belastingputje te lokken geen verstoring van de markt is, dan wordt het wel erg lastig om Europeanen te overtuigen dat de EU er niet alleen voor het grootbedrijf is.

Het is onhoudbaar als werknemers, consumenten en het midden- en kleinbedrijf de publieke voorzieningen financieren zonder een faire bijdrage van multinationals terwijl ook die daarvan profiteren.

Daadkrachtig

Door de aanpak van belastingontwijking en -concurrentie als onderdeel van een goed functionerende interne markt te beschouwen zouden een reeks effectieve wetten die nu al jaren in de wachtkamer staan uit het slop getrokken worden. Verplichte transparantie over belastingafdrachten per land, een belasting op techbedrijven als Google, Amazon en Facebook, een financiële transactietaks en een gezamenlijke grondslag voor de winstbelasting. 

Driekwart van de Europeanen wil volgens de Europese Commissie dat de EU belastingontwijking daadkrachtig aanpakt. Het is hoog tijd dat de Commissie opkomt voor deze meerderheid in plaats van zich uit te leveren aan politici uit belastingparadijzen die belastingvoordelen voor multinationals boven het algemeen belang verkiezen.

Lees ook: Brievenbusfirma’s sluizen 22 miljard door Nederland naar belastingparadijzen

Er stroomt jaarlijks 22 miljard euro aan rente en royalty’s onbelast naar belastingparadijzen. Het kabinet wil daar een eind aan maken, al levert een belasting op die geldstroom de Nederlandse schatkist niets op.

Winst: nul euro. Dus ook nul euro naar de fiscus

Shell lobbyde jarenlang voor afschaffing van de dividendbelasting. Volgens ingewijden komt dat omdat Shell alleen op dat vlak nog voordeel kon halen. Winstbelasting betaalt Shell volgens hen al jaren niet meer in Nederland. Het bedrijf zelf ontkent dat.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden