Opinie

Sta onschadelijke vorm meisjesbesnijdenis toe

Ayaan Hirsi Ali, fel tegenstandster van meisjesbesnijdenis. Beeld EPA
Ayaan Hirsi Ali, fel tegenstandster van meisjesbesnijdenis.Beeld EPA

Cultuur speelt een fundamentele rol in de levens van mensen. Zij hechten er vaak veel waarde aan dat zij kunnen leven naar hun cultuur, bijvoorbeeld door het uitvoeren van rituelen.

Het welzijn van mensen is mede afhankelijk van de mogelijkheid te kunnen leven naar hun cultuur. Daarom is verdedigbaar dat op culturele gronden bepaalde feiten worden toegestaan die anders niet zouden zijn getolereerd. Hier past een vergelijking met religie. Juist omdat religie een belangrijke rol speelt in de levens van mensen mogen zij - ook in het strafrecht - op grond van hun religie soms meer dan anderen. En dat is vanwege het belang van religie terecht.

De grote vraag is natuurlijk telkens: waar ligt de grens? Wat mogen mensen op grond van hun cultuur precies wat anders niet had gemogen? Meisjesbesnijdenis heeft een belangrijke plaats in enkele culturen. De vraag is of de culturele achtergrond aanleiding zou moeten zijn om meisjesbesnijdenis niet strafbaar te laten zijn.

Bij bijna alle vormen van meisjesbesnijdenis is geen twijfel mogelijk. De gevolgen daarvan zijn zeer ingrijpend. Er wordt een grote en schokkende inbreuk gemaakt op de rechten van de meisjes. Deze feiten mogen daarom nooit worden getolereerd. Er is alle aanleiding om deze vormen van meisjesbenijdenis ter bescherming van de meisjes met kracht te bestrijden, ook door het inzetten van het strafrecht.

Alleen voor symbolische meisjesbesnijdenis, waaronder ik strikt versta een prikje in de voorhuid van de clitoris, zou ik een uitzondering willen maken. In de eerste plaats omdat de ingreep zelf voor het meisje nauwelijks ingrijpende gevolgen heeft. Haar gezondheid, lichamelijk en geestelijk, wordt niet wezenlijk benadeeld. Ook in de rest van hun leven hebben meisjes geen last van zo'n symbolische besnijdenis. Om het risico voor de meisjes zo klein mogelijk te houden moet dan wel als voorwaarde worden gesteld dat de symbolische besnijdenis wordt uitgevoerd door een medicus of onder medisch toezicht. De culturele achtergrond vormt onder die omstandigheden een overtuigend argument om symbolische meisjesbesnijdenis buiten het strafrecht te houden.

Sommige mensen zijn het met dit standpunt niet eens en betogen dat het toestaan van symbolische meisjesbesnijdenis het effect zal hebben dat ook de zwaardere vormen van meisjesbesnijdenis vaker zullen worden uitgevoerd. Dit veronderstelde effect wordt echter niet gestaafd door relevante onderzoeksgegevens. Dat is van belang, omdat het strafrecht niet kan en mag worden gebaseerd op ongefundeerde vooronderstellingen. Het strafrecht legt zware sancties op. Daarom moet het strafrecht zo objectief en eerlijk mogelijk zijn, ook tegenover voor Nederlanders vreemde culturele gebruiken.

Het zonder meer afwijzen van elke vorm van meisjesbesnijdenis is goed bedoeld: men wil de meisjes beschermen. Maar wanneer men werkelijk hun positie wil verbeteren, lijkt dit zerotolerancebeleid niet de verstandigste oplossing. Het strafbaar blijven van alle ingrijpende vormen, maar tegelijk het tolereren van symbolische meisjesbesnijdenis kan - ook volgens de Amerikaanse kinderartsenorganisatie AAP - juist een positief effect hebben doordat de betrokken culturen overgaan op de enige toegestane (niet schadelijke) vorm. Daarom is mijn voorstel: breng louter symbolische meisjesbesnijdenis buiten het bereik van het strafrecht door dit feit niet langer als strafbare mishandeling aan te merken. Het gaat ten slotte om een zo effectief mogelijke bescherming van de betrokken meisjes.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden