OPINIE

Sportman en sportvrouw van het jaar? Eerder populairste sportman/vrouw van het jaar

Het sportgala van een jaar geleden, met Pieter van de Hoogenband. Beeld ANP

Bij de keuze voor sportman en sportvrouw van het jaar lijkt populariteit helaas leidend, stelt schrijver Mark Schalekamp. De sportman en sportvrouw van het jaar worden op 19 december weer verkozen. 

Bij de mannen zijn motorcrosser Jeffrey Herlings, schaatser Kjeld Nuis en turner Epke Zonderland genomineerd en bij de vrouwen de schaatssters Jorien ter Mors en Suzanne Schulting en de wielrensters Anna van der Breggen en Annemiek van Vleuten. Sporters die snoeihard trainen, veel voor hun sport laten en, bovendien, winnen. Bravo. Maar is dit dan de crème de la crème van de ­Nederlandse sportwereld? Hoe kan het dat Tom Dumoulin en Kiki Bertens niet op de shortlist staan? De sportpersoon van het jaar zou ’s lands beste moeten zijn, die dat jaar de knapste prestatie(s) heeft geleverd. Lastige opgave voor de jury, want hoe vergelijk je Formule 1-racen met biljarten?

Winnen niet het belangrijkste criterium

Ach, het zijn echt geen appels en peren. Winnen zou niet het belangrijkste criterium moeten zijn: Nederland is eeuwig wereldkampioen korfbal, maar die ploeg is nooit genomineerd. Want korfbal is een ‘kleine’ sport, daar zijn we het allemaal over eens. Net als schaatsen, in feite: Nederland domineert volledig, in ieder geval commer­cieel. Ploegen hebben Nederlandse sponsors, alleen hier krijgt schaatsen ook aandacht in een niet-olympisch jaar. Nederland heeft de beste opleidingsstructuur, Nederlandse coaches mogen wereldwijd het evangelie verspreiden. Zijn onze schaatsers wereldtop? Zeker, maar die top is relatief makkelijk te halen: bijvoorbeeld door sporters uit een andere discipline, zoals ­inline-skaters als Chad Hedrick, of uit een land met geringe begeleiding en traditie, zoals de Tsjechische Martina Sablikova.

Hetzelfde geldt voor dameswielrennen, ook dat wordt op beperkte schaal serieus beoefend, in tegenstelling tot mannenwielrennen. Die tak is immens, de competitie enorm. De tweede plaatsen van Tom Dumoulin in de twee grootste wielerkoersen ter wereld zijn moeilijker te behalen dan de overwinningen van beide genomineerde dames.

Volgens dezelfde logica is de halve-­finaleplek bij het WK van de volleybalvrouwen een gigantische prestatie: het is de grootste vrouwenteamsport ter wereld – maar de dames stonden niet eens op de longlist.

Ongekend

Tennis is misschien wel de mon­diaalste vrouwensport – elk continent heeft wereldtoppers – en bovendien de professioneelste. Dat maakt de plek van Kiki Bertens in de toptien ongekend.

En van veel wereldkampioenschappen kun je zeggen dat de allerbeste niet meedoet, niet omdat diegene geblesseerd is, maar omdat hij of zij die sport helemaal niet beoefent: ’s werelds beste schoonzwemmer zit waarschijnlijk op voetbal. Voor veel ‘kleine’ sporten gaat dat op, maar zeker niet voor hardlopen. Dat heeft iedereen weleens gedaan, grote talenten blijven dus eigenlijk niet onopgemerkt. Daarom is het merkwaardig dat Dafne Schippers zelfs niet op de longlist voorkwam: haar tweede en derde plek op de EK-koningsnummers zijn minder dan we gewend zijn van haar, maar nog altijd uitzonderlijk.

De jury baseert de keuze op mondialiteit van de sport, of het om een bij- of hoofdnummer gaat en de zwaarte van het evenement. Prima, maar dat zou tot andere nominaties moeten leiden.

Impact op publiek

Een laatste criterium maakt het begrijpelijker: kennelijk maakt het ook uit wat de impact was op het Nederlandse publiek. Dan is het logisch dat schaatsers winnen, want de NOS pakt groots uit als het gaat om schaatsen, waar de volleybalvrouwen zijn weggemoffeld op Ziggo en het damestennis op Fox of Eurosport. Op die zenders ­creëer je geen impact, zo ontstaat geen hype, zoals het de NOS ook en wel lukte met het damesvoetbal rond het EK in eigen land: die aandacht stond – en staat – totaal niet in verhouding tot de grootte van sport. Een herwaardering van sporten zou fijn zijn, wat minder eenogen in sporten der blinden. En wat meer ere wie ere toekomt.

Lees ook:

Kunnen we die sportverkiezing niet gewoon afschaffen?

Folkloristisch. Zo bestempelt oud-tennisser John van Lottum de jaarlijkse sportverkiezingen van NOC-NSF. Tot zijn grote verbazing zat Kiki Bertens niet bij de genomineerden voor de onderscheiding van Sportvrouw van het Jaar. 

Wel Epke, Kjeld en Jorien op de lijst van het Sportgala, geen Kiki, Kirsten en Tom

De nominaties voor het jaarlijkse sportgala zijn altijd voer voor discussie. Kwestie van appels en peren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden