TV-Column

Spannend ‘Wie is de Mol’ is geen allemansvriendje

Een opdracht op een oud Colombiaans rangeerterrein in Wie is de Mol? Beeld AvroTros

Bij geen enkel ander programma houd ik turflijstjes en notities bij op de bank. Zap ik na afloop gretig door naar het napraatprogramma (‘Moltalk’) en bijbehorende app. En laat ik mijn even enthousiaste kinderen (van 9 en 7) zondagochtend het programma terugkijken. Het is de hoofdvraag die mijn gezin en 2,8 miljoen medekijkers weer bezighoudt: Wie is de Mol? Het negentiende seizoen van het AvroTros-spel is vorige week begonnen en wij liefhebbers en ‘Molloten’ zitten er weer helemaal in.

Decor is dit jaar een sappig, kleurrijk Colombia. Vorige week een plein vol salsadansers: wauw. Deze week een oud rangeerterrein van magische proporties. Prachtige beelden, maar de rest van Nederland vindt het spel helemaal niks, vermoed ik. (Dat gestress van die lui in verwarrende opdrachten.) Het bevalt me wel: ‘Wie is de Mol?’ is geen allemansvriend. 

Elk jaar vraag ik me af waarom ík het dan wel zo’n intrigerend spel vind. Aan de statuur van de kandidaten te zien, ben ik niet de enige: RTL-Nieuwslezeres Merel Westrik, meesterpatissier Robèrt van Beckhoven, zelfs de bloedserieuze documentairemaker Sinan Can doen dit jaar mee om zo veel mogelijk geld voor de pot te verdienen. De mol onder hen saboteert dat proces. 

Wie het best doorheeft wie de mol is, blijft in het spel en kan de pot winnen. Niemand weet dus wie de valsspeler is en wat hij/ zij aan de zichtbare werkelijkheid verdraait. Ook de prima nieuwe presentator Rik van de Westelaken niet overigens – hij wilde niemand met zijn blik kunnen verraden. Maar de sabotage van de werkelijkheid maakt de opdrachten nog chaotischer.

Prisoner's dilemma

Sinds ik accepteer dat de verwarring erbij hoort, ben ik om en heb ik bewondering voor het spel en zijn bedenkers. Grip proberen te krijgen op wat er voor je ogen gebeurt, is juist niet mogelijk. In de eerste opdracht van zaterdag moesten de deelnemers een rekensom maken van het gezamenlijke aantal zwemdiploma’s of uitlaat-huisdieren, en dat werd al gedwarsboomd. Over laserstralen heen stappen om geld te grijpen, ging ook vaak mis. 

In de derde opdracht werd het echt psychologisch. Per duo of trio zaten ze in een zaal naar interviews van elkaar te kijken. Tussendoor kregen ze steeds een aanbod: ‘Sta je nu op, dan krijg je 250 euro in de pot.’ Of een joker. Of 50 euro. Op parallelle schermen zagen ze wie bleef zitten en wie opstond. Maar ja, bij welk aanbod dat gebeurde, verschilde per kamer en dat wisten ze weer niet. Het was een variatie op het prisoner’s dilemma: wanneer ga je voor de groep of voor jezelf als je beperkte informatie hebt? En hoe sterk speelt de sociale beïnvloeding om te blijven zitten?

Voor iedere zittenblijver moest er uiteindelijk 250 euro per persoon úit de pot. De onderliggende vraag in ‘WIDM’ is eigenlijk een wezenlijke levensvraag: Hoe ga je om met een wereld die zich aan je greep onttrekt en die je niet kúnt kennen?

Kandidaat Evi Hanssen was hoofdverdachte, en ze viel af! Zelf was ze ‘opgelucht’ dat ze niet meer alle weetjes hoefde te onthouden. Sinan Can dacht nog met beter leiderschap iets te kunnen verbeteren. Na zijn preek over chaos kreeg hij prompt de leiding (“Ik doe niets liever”, geinde hij). Maar tevergeefs natuurlijk. De mol graaft de grond heerlijk verder onder hun voeten vandaan.

Vier keer per week schrijven Renate van der Bas en Maaike Bos columns over televisie. Meer columns leest u op trouw.nl/tvrecensies.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden